Het thuisloos leven krijgt nogal wat aandacht de laatste tijd.
Zeker als er publiciteit bij komt, speelt altijd het element van 'het voorbeeld zijn' mee.
Daardoor ben ik me af gaan vragen: hoe zou het zijn, een geheel thuisloze samenleving?
Om te beginnen zouden steeds meer mensen en op het laatst iedereen zijn of haar huis wegdoen. Of dat proberen, want wie koopt er nu nog een huis als ie binnenkort zelf ook thuisloos wil zijn? De huizenprijs stort in en daarmee smelten de spaarcenten van de aanstaande thuisloze weg.
Er gebeuren nog andere erge dingen:
Niemand lijkt meer bereid dingen te doen op één plaats, niet-zwervende dingen zoals in een ziekenhuis werken, of in een bakkerij.
Als iedereen (die er toe doet) thuisloos is, dan besteed de publiciteit er ook geen aandacht aan. Dan wordt het echt afzien: geen thuis en geen publiciteit.
En dan de spirituele kant er van.
De droom, het verhaal, dat de moderne spirituele thuisloze voortstuwt is niet de Westerse van een soort Swiebertje die met een knapzak als deugniet van de ene keuken naar de andere trekt. De droom is die van de (Oosterse) Cherubinischer Wandersman, de ultieme wijze die vrij is van alle banden.
Nu heb ik (weliswaar kort, tijdens mijn burgerlijke vakanties) veel backpackers meegemaakt die die levenswijze maanden of jaren lang hadden. En verheven was het niet. De gespreksonderwerpen waren bijna altijd: waar moet je (toeristisch) zijn in dat en dat land, hoe kom je daar het makkelijkst, waar zijn de goedkope slaapplekken, waar zijn de leuke winkeltjes en kroegen, waar de spectaculaire gebeurtenissen. Filosofische of spirituele onderwerpen kwamen weinig aan de orde.
Ik ben al jaren stevig en hevig met het boeddhisme bezig, probeer zogezegd boeddhist te zijn, waarbij ik me dan toevallig vooral door de Theravada aangesproken voel. De voorbeelden van de (Aziatische) monniken spreken me wel aan. Of 'voorbeelden'? Verhalen, fantasieën zijn het grotendeels. Theravada-monniken trekken weliswaar soms van klooster naar klooster maar leven in feite toch behoorlijk op één plaats.
Ik heb wel serieus overwogen, monnik te worden, maar naast de problemen die ik voorzag met de discipline (de vinaya), betwijfelde ik of ik daar sneller zou 'Ontwaken' dan als pensionado hier. En geëngageerd kan ik ook zijn met een huis, en familie.
Want er is nog iets anders dat me doet aarzelen of een thuisloze samenleving kans maakt, naast de economische vraagtekens en het verpauperingsrisico: mensen (veel tenminste) hebben de neiging met z'n tweeën samen te zijn en zelfs om een gezin te stichten. Thuisloze kinderen: het is voorstelbaar maar volgens mij gaat dat niet. Gaat het niet dus.
Is dit betoog een pleidooi ergens voor?
Misschien vooral voor de saaiheid.
=================================================================
Update 16 april
Voor de geschiedschrijving; ik doel met bovengenoemde 'aandacht' op radio- en televisieprogramma's van de BOS over een thuisloze, tevens 'Bekend Boeddhist':
http://bosrtv.nl/uitzending.aspx?lIntEntityId=1718&lIntType=1&lIntYear=2014 en
http://bosrtv.nl/uitzending.aspx?lIntEntityId=1700&lIntType=0&lIntYear=2014
Posts tonen met het label dialoog tussen boeddhistische tradities. Alle posts tonen
Posts tonen met het label dialoog tussen boeddhistische tradities. Alle posts tonen
maandag 14 april 2014
zaterdag 1 maart 2014
Engelstalige boeken over boeddhisme, een selectie
Na het overzicht van Nieuwe Nederlandse Boeken eerder deze week, ben ik nagegaan hoe het staat met de Engelstalige boeken.
Met de volgende beperkingen: trefwoord 'buddhism' en 'buddhist', alleen 'nieuw'.
In 2012 verschenen 389 boeken (hardcover + paperback); in 2013 verschenen 331 boeken .
Dat zijn er veel meer dan de voorafgaande jaren terwijl bovendien het aantal ebooks sterk is gestegen (sterker dan in Nederland).
Het grote aantal maakt het zinvol, ook op andere en op twee trefwoorden te selecteren.
Een aantal (voor mij) interessante selecties, met kwantitatieve tendens over de laatste tien jaar.
* 'western buddhism': 68, wisselend maar gemiddeld gelijkblijvend in loop der jaren
* 'western buddhist': 49, licht stijgend in loop der jaren
* 'theravada': 143, sterk stijgend in loop der jaren
* 'dharma': 389, stijgend in loop der jaren
* 'buddhist science': 217, sterk stijgend in loop der jaren, in 2013 alleen nog ebooks
* 'buddhist philosophy': 371, sterk stijgend en ruim twee derde ebooks vanaf 2011
Het 'sterk stijgend' moet ik wel sterk relativeren: het percentage herdrukken (of alsnog als ebook verschijnen van een papieren boek van jaren geleden) is behoorlijk hoog.
Een aantal van deze boeken vind ik met name interessant.
Ik zou ze wel willen kopen als ik er het geld voor had (ook 'herdrukken' in ebook-vorm hier hebben een belachelijk hoge prijs) en tijd om ze te lezen, want het is geen lichte kost (behalve dan dat van Dinty Moore, nummer 4).
Ik heb ze geen van alle nog gelezen (de 'Anguttara Nikaya', nr 11, voor een klein deel); dus m'n waardering baseer ik op de titel en 'productinformatie' ervan bij Bol.com en Amazon.com en doorbladeren van een paar gratis pagina's ervan.
Ik nummer ze, maar de volgorde - en het aantal - is toevallig. Wel moet ik herhalen dat maar een deel ervan echt nieuw in 2012 of 2013 is uitgekomen, maar ik had van een aantal ervan al besloten, ze interessant te vinden, voor ik opmerkte dat het soms om herdrukken ging.
Speciale aandacht voor 'Becoming buddhist ' door Glenys Eddy , nummer 7, eigenlijk het enige boek waarbij ik zit te spinnen van nieuwsgierigheid naar de inhoud.
Het door Bucknell geredigeerde 'The Meditative Way' (nummer 10) scoort - bij mij - hoog in de categorie 'nuttig'.
==================================================================
1 The Princeton Dictionary of Buddhism
door Robert E. Buswell en Donald S. Lopez
Zie de betreffende internetpagina's van Bol en Amazon
With more than 5,000 entries totaling over a million words, this is the most comprehensive and authoritative dictionary of Buddhism ever produced in English. It is also the first to cover terms from all of the canonical Buddhist languages and traditions: Sanskrit, Pali, Tibetan, Chinese, Japanese, and Korean. Unlike reference works that focus on a single Buddhist language or school, The Princeton Dictionary of Buddhism bridges the major Buddhist traditions to provide encyclopedic coverage of the most important terms, concepts, texts, authors, deities, schools, monasteries, and geographical sites from across the history of Buddhism. The main entries offer both a brief definition and a substantial short essay on the broader meaning and significance of the term covered. Extensive cross-references allow readers to find related terms and concepts. An appendix of Buddhist lists (for example, the four noble truths and the thirty-two marks of the Buddha), a timeline, six maps, and two diagrams are also included.
Written and edited by two of today's most eminent scholars of Buddhism, and more than a decade in the making, this landmark work is an essential reference for every student, scholar, or practitioner of Buddhism and for anyone else interested in Asian religion, history, or philosophy.
==================================================================
2 The Cult of Emptiness. The Western Discovery of Buddhist Thought and the Invention of Oriental Philosophy
Door Urs App
Zie Amazon en Bol
Zie een uitgebreide samenvatting in deze 'Review '.
Whereas the discovery by Europeans of the continents of our earth has been the subject of countless studies and its protagonists (such as Columbus) are universally known, research on the European discovery of our globe's "spiritual continents" - its religions and philosophies - is still in its infancy. The Christian West's discovery of Asia's largest religion and fount of philosophies, Buddhism, is a case in point: though it triggered one of the most significant and influential spiritual and cultural encounters in world history, even the most basic questions remain unanswered. What did Europeans first learn about Buddhist thought? When and where did this discovery take place and who was involved in it? What kind of Buddhism did they study, how did they understand or misunderstand it, and what were the repercussions of such discoveries in Europe? Based on a wide range of sources in European and Asian languages, Urs App - the author of The Birth of Orientalism (University of Pennsylvania Press, 2010) - identifies the protagonists of the first Western encounter with Buddhism and shows how their interpretation of Buddhist doctrines led to the invention of a single "Oriental philosophy" reigning from Egypt to Japan: an atheist philosophy anchored in "nothingness" and "emptiness" that was revealed by the Buddha to his closest disciples on his deathbed. Leading thinkers of the Enlightenment came to regard this philosophy as the most ancient form of atheism, the ancestor of Greek philosophy, the precursor of Spinoza, and the fount of mysticism as well as countless heresies including monism, pantheism, quietism, and gnosticism.
==================================================================
3 Hindu and Buddhist Ideas in Dialogue; Self and No-Self
door Irina Kuznetsova , Jonardon Ganeri en Chakravarthi Ram-Prasad (Editors)
Zie Bol en Amazon
The debates between various Buddhist and Hindu philosophical systems about the existence, definition and nature of self, occupy a central place in the history of Indian philosophy and religion. These debates concern various issues: what 'self' means, whether the self can be said to exist at all, arguments that can substantiate any position on this question, how the ordinary reality of individual persons can be explained, and the consequences of each position. At a time when comparable issues are at the forefront of contemporary Western philosophy, in both analytic and continental traditions (as well as in their interaction), these classical and medieval Indian debates widen and globalise such discussions. This book brings to a wider audience the sophisticated range of positions held by various systems of thought in classical India.
==================================================================
4 The Accidental Buddhist
Mindfulness, Enlightenment, and Sitting Still
Auteur: Dinty W. Moore
Zie Bol en Amazon
THE ACCIDENTAL BUDDHIST is the funny, provocative story of how Dinty Moore went looking for the faith he'd lost in what might seem the most unlikely of places: the ancient Eastern tradition of Buddhism. Moore demystifies and explains the contradictions and concepts of this most mystic-seeming of religious traditions. This plain-spoken, insightful look at the dharma in America will fascinate anyone curious about the wisdom of other cultures and other religions.
Dinty Moore beschrijft hoe hij 'per ongeluk' boeddhist is geworden. Wel verfrissend na veel verheven verhalen over 'bekeringen'.
==================================================================
5 Buddhist and Christian?
An Exploration of Dual Belonging
Redactie: Rose Drew
Zie Bol en Amazon
The last century witnessed a gradual but profound transformation of the West's religious landscape. In today's context of diversity, people are often influenced by, and sometimes even claim to belong to, more than one religious tradition. Buddhism and Christianity is a particularly prevalent and fascinating combination. This book is the first detailed exploration of Buddhist Christian dual belonging, engaging - from both Buddhist and Christian perspectives - the questions that arise, and drawing on extensive interviews with well-known individuals in the vanguard of this important and growing phenomenon. The book looks at whether it is possible to be authentically Buddhist and authentically Christian given the differences in beliefs and practices. It asks whether Buddhist Christians are irrational, religiously schizophrenic or spiritually superficial; or whether the thought and practice of Buddhism and Christianity can be reconciled in a way that makes possible deep commitment to both. Finally, the book considers whether the influence of Buddhist Christians on each of these traditions is something to be regretted or celebrated.
==================================================================
6 The Sound of Liberating Truth
Buddhist-Christian Dialogues in Honor of Frederick J. Streng
Samensteller: Paul Ingram
Zie Bol en Amazon
Offers essays and dialogues by well-known Buddhist and Christian scholars on topics that were of primary interest to Frederick J. Streng, in whose honour the volume was created. Topics include interreligious dialogue, ultimate reality, nature and ecology, social and political issues of liberation, and ultimate transformation or liberation.
Een opmerking over deze twee boeken, gecombineerd.
Bijna altijd als het gaat over twee religies, in Westerse teksten, is één ervan het Christendom.
Begrijpelijk maar voor mij toch niet zo interessant.
Ik zal liever liever willen lezen over de dialoog tussen boeddhisme en atheïsme/agnosticisme en over het tegelijk boeddhist en atheïst/agnost zijn .
Meestal heet het dan 'seculier boeddhist ' te zijn, maar het spanningsveld van de 'dual belonging' is daarmee niet opgelost, is mijn waarneming.
Overigens gaat het boek ter ere van Streng (o.a. vertaler van Nagarjuna) over veel meer:
Part Two: Ultimate Reality
Part Three: Nature and Ecology
Part Four: Social and Political Issues of Liberation
Part Five: Ultimate Transformation or Liberation
==================================================================
7 Becoming buddhist
door Glenys Eddy
Zie Bol en Amazon
What does it mean to be a Western Buddhist? For the predominantly Anglo-Australian affiliates of two Western Buddhist centres in Australia, the author proposes an answer to this question, and finds support for it from interviews and her own participant-observation experience. Practitioners' prior experiences of experimentation with spiritual groups and practices - and their experiences of participation, practice and self-transformation - are examined with respect to their roles in practitioners' appropriation of the Buddhist worldview, and their subsequent commitment to the path to enlightenment. Religious commitment is experienced as a decision-point, itself the effect of the individual's experimental immersion in the Centre's activities. During this time the claims of the Buddhist worldview are tested against personal experience and convictions. Using rich ethnographic data and Lofland and Skonovd's experimental conversion motif as a model for theorizing the stages of involvement leading to commitment, the author demonstrates that this study has a wider application to our understanding of the role of alternative religions in western contexts.
Hoe wordt je (als Westerling, of in dit geval als Australiër) boeddhist? En wat betekent het dan om 'Westers boeddhist' te zijn? De onderzoeksters is dit voor twee sangha's minitieus nagegaan:
* een groep aangesloten bij de Foundation for the Preservation of the Mahayana
Tradition (FPMT), te vergelijken met Maitreya in Nederlands;
* een vipassana-groep, iets tussen SanghaMetta en een bij de SIM aangesloten lokale groep.
Uit de 'Introduction' (vertaald):
Het fundamentele doel van dit boek is om te exploreren en beschrijven wat het betekent, voor de beoefenaren en volgelingen van de twee vormen van Westers Boeddhisme, om Westers Boeddhist te zijn. Het doet dit door de betrokkenheid van de beoefenaren bij de religieuze activiteiten van de twee centra te onderzoeken....
Met 'religieus engagement' bedoel ik: de aard van het religieuze geloof , beoefening, evaringen, persoonlijke transformaties en betrokkenheid van de aanhangers bij de centra, en het vormgeven en onderhouden van de religieuze cultuur van de centra. …
Het huidige werk houdt zich bezig met de ontmoeting, de socialisatie en het zich eigen maken van de individu met het wereldbeeld van de centra als feitelijke realiteit.
==================================================================
8 The Buddhist Theory of Self-Cognition
Auteur: Zhihua Yao
Zie Bol en Amazon
This highly original work explores the concept of self-awareness or self-consciousness in Buddhist thought. Its central thesis is that the Buddhist theory of self-cognition originated in a soteriological discussion of omniscience among the Mahasamghikas, and then evolved into a topic of epistemological inquiry among the Yogacarins. To illustrate this central theme, this book explores a large body of primary sources in Chinese, Pali, Sanskrit and Tibetan, most of which are presented to an English readership for the first time. It makes available important resources for the study of the Buddhist philosophy of mind.
=================================================================
9 The Politics of Buddhist Organizations in Taiwan, 1989-2003
Safeguard the Faith, Build a Pure Land, Help the Poor
Auteur: Andre Laliberte
Zie Bol en Amazon
Laliberte looks at a relatively unexplored aspect of modern Taiwan: the influence of religion on politics. This book offers a detailed survey of three of the most important Buddhist organizations in Taiwan: the Buddhist Association of the Republic of China (BAROC), the Buddha Light Mountain (or Foguanshan) monastic order, and the Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Association (or Ciji). It examines their contrasting approaches to three issues: state supervision of religion, the first presidential election of 1996, and the establishment of the National Health Insurance. This study analyzes the factors that explain the diverse paths the three organizations have taken in the politics of Taiwan. Based on an in-depth examination of Buddhist leaders' behaviour, The Politics of Buddhist Organizations in Taiwan compels us to question conventional views about the allegedly passive aspect of religious tradition, deference to authority in societies influenced by Confucian culture and the adverse legacy of authoritarian regimes.
=================================================================
10 The Meditative Way
Readings in the Theory and Practice of Buddhist Meditation
Auteur: Roderick S. Bucknell
Zie Bol en Amazon
Meditators are increasingly inclined to compare and evaluate critically what the different contemporary meditation masters have to say, to weigh up the results of relevant scientific studies, or to consult translations of the primary texts in search of the Buddha's 'original' teachings on meditation. Writers on meditation are also increasingly adopting an appropriately critical approach, particularly as regards the reliability of textual accounts. Relatively few still commit the old error of assuming that the Pali canon is a complete and faithful record of what the Buddha said on the subject, or that the classical commentators were infallible authorities.
Een verzameling van 28 teksten waarvan een groot deel ook wel elders te vinden is, maar zeer verspreid. Daarom is het een heel nuttige verzameling; ook en vooral omdat meditatie-instructies (niet iedereen zal van deze term houden) uit diverse boeddhistische tradities naast elkaar zijn gezet. Dus ook waardevol in het kader van de door mij zo gewenste intertraditionele boeddhistische discussie.
De inhoudsopgave:
Deel I Pali Bronnen
Deel II Klassieke meesters (Buddhaghosa, Santideva, Zhyi, Dogen, Mumon, Tsongkhapa)
Deel III Hedendaagse meesters (Dhammika, Buddhadasa, Mahasi, Dhiravamsa,
Shunryu Suzuki, Kathleen McDonald, Lama Yeshe)
Deel IV Persoonlijke benaderingen (door een aantal meditatoren)
=================================================================
11 The Numerical Discourses of the Buddha
A Complete Translation of the Anguttara Nikaya
Vertaald en ingeleid door Bhikkhu Bodhi
Zie Bol en Amazon
Na vertalingen van de Samyutta-, Majjhima-, Digha- en Khuddhaka-Nikaya (de eerste twee ook door hem, de laatste – zeer heterogeen en omvangrijk - incompleet) heeft Bhikkhu Bodhi de Anguttara Nikaya vertaald van het Pali in het Engels. Zo'n 2000 pagina, weer een gigantisch project dus.
Een recensie ervan is is bijna onmogelijk en ook niet nodig (voor mij).
Zit een vertaling in het Nederlands er ook in?
Wellicht door dhrn. De Breet en Janssen als ze de vertaling van de Majjhima Nikaya afgerond hebben?
Dat kost ze dan wel een jaar of vijf; en de verkoop ervan zal langzaam over komende decennia lopen. Kan dat nog?
Eerder heb ik de heren en Gerolf 't Hooft wel eens gesuggereerd de vertaling van de Visuddhimagga (door Buddhaghosa) ter hand te nemen. Zie m'n blog over dit standaardwerk
Eén van de bekendste (en vaak fout begrepen, zie m'n blog uit september 2012 ) sutta's uit de Anguttara Nikaya is de Kalama Sutta.
Ik citeer een vertaling ervan door Dhammajoti in het Nederlands ( bron )
AN 3:65 – Kālāma Sutta
Aldus heb ik gehoord. De Gezegende was eens op looptocht door het land Kosala samen met een grote gemeenschap van monniken, en arriveerde zo in een marktstadje van de Kālāmas genaamd Kesaputta. En de Kālāmas van Kesaputta hoorden het volgende: “Vrienden, de monnik Gotama, een zoon van de Sakyas die van een Sakya familie wegging in thuisloosheid, is in Kesaputta aangekomen. Over die Eerwaarde Gotama doet de volgende goede reputatie de ronde: ‘Die Gezegende is een heilige, een Volledig Ontwaakte, en zijn wijsheid en gedrag zijn geperfectioneerd. Hij is een gelukkige en een kenner van de wereld, een onovertroffen gids voor onderwijsbare mensen, een leraar van goden en mensen, een Boeddha, een Gezegende. En hij verklaart deze wereld, met haar goden, haar Māras en Brahmās, met haar generatie van monniken en priesters, met haar koningen en onderdanen, nadat hij deze zelf gezien, volledig begrepen en ervaren heeft. Hij onderwijst een Dhamma welke goed is in haar begin, goed in haar midden en goed in haar einde, met de juiste bewoording en betekenis, en hij onthult een religieus leven dat helemaal compleet en zuiver is. Het is goed om zulke Arahants te zien.’”
En toen gingen de Kālāmas van Kesaputta naar de Gezegende. Toen zij aangekomen waren, bogen sommigen van de Kālāmas als eerbetoon naar de Gezegende, en gingen vervolgens terzijde zitten; sommigen wisselden vriendelijke beleefdheden met de Gezegende uit, en gingen na dat beleefde en gedenkwaardige gesprek terzijde zitten; sommigen brachten eerbiedig de handen tegen elkaar als eerbetoon naar de Gezegende, en gingen terzijde zitten; sommigen verkondigden hun familienaam en gingen terzijde zitten; sommigen bleven stil en gingen terzijde zitten.
De twijfels van de Kālāmas
Toen die Kālāmas van Kesaputta zo terzijde zaten, zeiden ze het volgende tegen de Gezegende: "Er zijn, Eerwaarde, een aantal monniken en priesters die naar Kesaputta komen. Zij leggen alleen hun eigen leer uit en lichten die toe, maar zij verachten, beledigen, bespotten en belasteren de leer van anderen. En daarna komen er andere monniken en priesters naar Kesaputta. Ook zij leggen alleen hun eigen leer uit en lichten die toe, en zij verachten, beledigen, bespotten en belasteren de leer van anderen. Hierover nu, Eerwaarde, zijn wij onzeker en hebben wij twijfels: "Wie van deze geëerde monniken en priesters spreekt de waarheid, en wie spreekt leugens?"
"Kālāmas, het is passend dat jullie onzeker zijn; het is passend dat jullie twijfels hebben. Onzekerheid is in jullie ontstaan omdat er reden is voor twijfel.
Door eigen kennis: slechte dingen verlaten
"Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat 'deze monnik is mijn leraar.' Kālāmas, als jullie zelf weten dat: 'Deze dingen zijn onheilzaam; deze dingen zijn afkeurenswaardig; deze dingen worden bekritizeerd door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot nadeel en lijden': dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen verlaten.
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer begeerte in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn nadeel, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die begerig is, die door begeerte overweldigd is, zijn geest erdoor overmeesterd: die persoon doodt levende wezens, hij neemt wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw, hij spreekt leugens, en hij maakt dat anderen dit ook doen. Dit brengt hem nog een lange tijd nadeel en lijden." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer haat in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn nadeel, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die boosaardig is, die door haat overweldigd is, zijn geest erdoor overmeesterd: die persoon doodt levende wezens, hij neemt wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw, hij spreekt leugens, en hij maakt dat anderen dit ook doen. Dit brengt hem nog een lange tijd nadeel en lijden." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer waanideeën in een persoon ontstaan, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn nadeel, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die verward is, die door waanideeën overweldigd is, zijn geest erdoor overmeesterd: die persoon doodt levende wezens, hij neemt wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw, hij spreekt leugens, en hij maakt dat anderen dit ook doen. Dit brengt hem nog een lange tijd nadeel en lijden." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Zijn deze dingen heilzaam of onheilzaam?" – "Onheilzaam, Eerwaarde." – "Onberispelijk of afkeurenswaardig?" – "Afkeurenswaardig, Eerwaarde." – " Bekritizeerd door de wijzen of geprezen door de wijzen?" – "Bekritizeerd door de wijzen, Eerwaarde." – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot nadeel en lijden, of niet? Of hoe is het in dit geval?" – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, Eerwaarde, leidt het tot nadeel en lijden. Zo lijkt het ons."
"Daarom, Kālāmas, zeiden wij dit: 'Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat "deze monnik is mijn leraar." Kālāmas, als jullie zelf weten dat: "Deze dingen zijn onheilzaam; deze dingen zijn afkeurenswaardig; deze dingen worden bekritizeerd door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot nadeel en lijden": dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen verlaten.' Zo was het gezegd, en daarom werd het gezegd.
Door eigen kennis: goede dingen ondernemen
"Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat 'deze monnik is mijn leraar.' Kālāmas, als jullie zelf weten dat: 'Deze dingen zijn heilzaam; deze dingen zijn onberispelijk; deze dingen worden geprezen door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk': dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen ondernemen en ernaar leven.
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer afwezigheid van begeerte in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – " Voor zijn welzijn, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die niet begerig is, niet door begeerte overweldigd is, zijn geest er niet door overmeesterd: die persoon doodt geen levende wezens, hij neemt niet wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw niet, hij spreekt geen leugens, en hij maakt dat anderen dit ook niet doen. Dit brengt hem nog een lange tijd welzijn en geluk." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer afwezigheid van haat in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn welzijn, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die niet boosaardig is, niet door haat overweldigd is, zijn geest er niet door overmeesterd: die persoon doodt geen levende wezens, hij neemt niet wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw niet, hij spreekt geen leugens, en hij maakt dat anderen dit ook niet doen. Dit brengt hem nog een lange tijd welzijn en geluk." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer afwezigheid van waanideeën in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn welzijn, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die niet verward is, niet door waanideeën overweldigd is, zijn geest er niet door overmeesterd: die persoon doodt geen levende wezens, hij neemt niet wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw niet, hij spreekt geen leugens, en hij maakt dat anderen dit ook niet doen. Dit brengt hem nog een lange tijd welzijn en geluk." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Zijn deze dingen heilzaam of onheilzaam?" – "Heilzaam, Eerwaarde." – "Onberispelijk of afkeurenswaardig?" – "Onberispelijk, Eerwaarde." – "Bekritizeerd door de wijzen of geprezen door de wijzen?" – "Geprezen door de wijzen, Eerwaarde." – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk, of niet? Of hoe is het in dit geval?" – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, Eerwaarde, leidt het tot welzijn en geluk. Zo lijkt het ons."
"Daarom, Kālāmas, zeiden wij dit: 'Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat "deze monnik is mijn leraar." Kālāmas, als jullie zelf weten dat: "Deze dingen zijn heilzaam; deze dingen zijn onberispelijk; deze dingen worden geprezen door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk": dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen ondernemen en ernaar leven.' Zo was het gezegd, en daarom werd het gezegd.
De Vier Verheven Verblijven
"Kālāmas, een edele discipel die zo zonder verlangen, zonder boosheid, zonder verwarring, oplettend en aandachtig is, [leeft als volgt]:
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol liefdevolle vriendelijkheid, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol liefdevolle vriendelijkheid: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol mededogen, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol mededogen: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol waardering, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol waardering: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol gelijkmoedigheid, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol gelijkmoedigheid: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
De Vier Zekerheden
"Kālāmas, een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu vier zekerheden bereikt:
"'Indien er een hiernamaals is, en goede en slechte daden vrucht dragen en resultaat opleveren, dan zal ik daardoor met de ondergang van het lichaam, na de dood, in een gelukkige plaats, een hemelse wereld, wedergeboren worden.' Dat is de eerste zekerheid die hij heeft bereikt.
"'Indien er geen hiernamaals is, en goede en slechte daden geen vrucht dragen en geen resultaat opleveren, dan blijf ikzelf hier in het hier-en-nu gelukkig, zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, en zonder problemen.' Dat is de tweede zekerheid die hij heeft bereikt.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen slechte dingen overkomt, geldt dat ik niemand kwade dingen toewens. Daar ik geen kwade daden verricht, hoe kan lijden mij dan treffen?' Dat is de derde zekerheid die hij heeft bereikt.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen geen slechte dingen overkomt, geldt dat ik zie dat ik in beide aspecten zuiver ben.' Dat is de vierde zekerheid die hij heeft bereikt.
"Kālāmas, een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu deze vier zekerheden bereikt."
Bevestiging en waardering van de Kālāmas
"Zo is het, Gezegende! Zo is het, Gelukkige:
"Een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu vier zekerheden bereikt:
"'Indien er een hiernamaals is, en goede en slechte daden vrucht dragen en resultaat opleveren, dan zal ik daardoor met de ondergang van het lichaam, na de dood, in een gelukkige plaats, een hemelse wereld, wedergeboren worden.' Dat is de eerste zekerheid die hij bereikt heeft.
"'Indien er geen hiernamaals is, en goede en slechte daden geen vrucht dragen en geen resultaat opleveren, dan blijf ikzelf hier in het hier-en-nu gelukkig, zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, en zonder problemen.' Dat is de tweede zekerheid die hij bereikt heeft.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen slechte dingen overkomt, geldt dat ik niemand kwade dingen toewens. Daar ik geen kwade daden verricht, hoe kan lijden mij dan treffen?' Dat is de derde zekerheid die hij bereikt heeft.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen geen slechte dingen overkomt, geldt dat ik zie dat ik in beide aspecten zuiver ben.' Dat is de vierde zekerheid die hij bereikt heeft.
"Een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu deze vier zekerheden bereikt.
“Geweldig, Eerwaarde! Prachtig, Eerwaarde! Het is net alsof U dat wat gevallen was weer overeind zet, alsof U dat wat verborgen was weer openbaart, alsof U de weg wijst aan iemand die verdwaald was, alsof U een licht schijnt in de duisternis, zodat zij die ogen hebben dingen kunnen zien. Zo heeft U op verschillende manieren de Dhamma uitgelegd. En wij nemen toevlucht tot de Gezegende en de Dhamma en de Sangha. U kunt ons vanaf nu beschouwen als lekenvolgelingen die toevlucht tot U genomen hebben voor de rest van ons leven."
Met de volgende beperkingen: trefwoord 'buddhism' en 'buddhist', alleen 'nieuw'.
In 2012 verschenen 389 boeken (hardcover + paperback); in 2013 verschenen 331 boeken .
Dat zijn er veel meer dan de voorafgaande jaren terwijl bovendien het aantal ebooks sterk is gestegen (sterker dan in Nederland).
Het grote aantal maakt het zinvol, ook op andere en op twee trefwoorden te selecteren.
Een aantal (voor mij) interessante selecties, met kwantitatieve tendens over de laatste tien jaar.
* 'western buddhism': 68, wisselend maar gemiddeld gelijkblijvend in loop der jaren
* 'western buddhist': 49, licht stijgend in loop der jaren
* 'theravada': 143, sterk stijgend in loop der jaren
* 'dharma': 389, stijgend in loop der jaren
* 'buddhist science': 217, sterk stijgend in loop der jaren, in 2013 alleen nog ebooks
* 'buddhist philosophy': 371, sterk stijgend en ruim twee derde ebooks vanaf 2011
Het 'sterk stijgend' moet ik wel sterk relativeren: het percentage herdrukken (of alsnog als ebook verschijnen van een papieren boek van jaren geleden) is behoorlijk hoog.
Een aantal van deze boeken vind ik met name interessant.
Ik zou ze wel willen kopen als ik er het geld voor had (ook 'herdrukken' in ebook-vorm hier hebben een belachelijk hoge prijs) en tijd om ze te lezen, want het is geen lichte kost (behalve dan dat van Dinty Moore, nummer 4).
Ik heb ze geen van alle nog gelezen (de 'Anguttara Nikaya', nr 11, voor een klein deel); dus m'n waardering baseer ik op de titel en 'productinformatie' ervan bij Bol.com en Amazon.com en doorbladeren van een paar gratis pagina's ervan.
Ik nummer ze, maar de volgorde - en het aantal - is toevallig. Wel moet ik herhalen dat maar een deel ervan echt nieuw in 2012 of 2013 is uitgekomen, maar ik had van een aantal ervan al besloten, ze interessant te vinden, voor ik opmerkte dat het soms om herdrukken ging.
Speciale aandacht voor 'Becoming buddhist ' door Glenys Eddy , nummer 7, eigenlijk het enige boek waarbij ik zit te spinnen van nieuwsgierigheid naar de inhoud.
Het door Bucknell geredigeerde 'The Meditative Way' (nummer 10) scoort - bij mij - hoog in de categorie 'nuttig'.
==================================================================
1 The Princeton Dictionary of Buddhism
door Robert E. Buswell en Donald S. Lopez
Zie de betreffende internetpagina's van Bol en Amazon
With more than 5,000 entries totaling over a million words, this is the most comprehensive and authoritative dictionary of Buddhism ever produced in English. It is also the first to cover terms from all of the canonical Buddhist languages and traditions: Sanskrit, Pali, Tibetan, Chinese, Japanese, and Korean. Unlike reference works that focus on a single Buddhist language or school, The Princeton Dictionary of Buddhism bridges the major Buddhist traditions to provide encyclopedic coverage of the most important terms, concepts, texts, authors, deities, schools, monasteries, and geographical sites from across the history of Buddhism. The main entries offer both a brief definition and a substantial short essay on the broader meaning and significance of the term covered. Extensive cross-references allow readers to find related terms and concepts. An appendix of Buddhist lists (for example, the four noble truths and the thirty-two marks of the Buddha), a timeline, six maps, and two diagrams are also included.
Written and edited by two of today's most eminent scholars of Buddhism, and more than a decade in the making, this landmark work is an essential reference for every student, scholar, or practitioner of Buddhism and for anyone else interested in Asian religion, history, or philosophy.
==================================================================
2 The Cult of Emptiness. The Western Discovery of Buddhist Thought and the Invention of Oriental Philosophy
Door Urs App
Zie Amazon en Bol
Zie een uitgebreide samenvatting in deze 'Review '.
Whereas the discovery by Europeans of the continents of our earth has been the subject of countless studies and its protagonists (such as Columbus) are universally known, research on the European discovery of our globe's "spiritual continents" - its religions and philosophies - is still in its infancy. The Christian West's discovery of Asia's largest religion and fount of philosophies, Buddhism, is a case in point: though it triggered one of the most significant and influential spiritual and cultural encounters in world history, even the most basic questions remain unanswered. What did Europeans first learn about Buddhist thought? When and where did this discovery take place and who was involved in it? What kind of Buddhism did they study, how did they understand or misunderstand it, and what were the repercussions of such discoveries in Europe? Based on a wide range of sources in European and Asian languages, Urs App - the author of The Birth of Orientalism (University of Pennsylvania Press, 2010) - identifies the protagonists of the first Western encounter with Buddhism and shows how their interpretation of Buddhist doctrines led to the invention of a single "Oriental philosophy" reigning from Egypt to Japan: an atheist philosophy anchored in "nothingness" and "emptiness" that was revealed by the Buddha to his closest disciples on his deathbed. Leading thinkers of the Enlightenment came to regard this philosophy as the most ancient form of atheism, the ancestor of Greek philosophy, the precursor of Spinoza, and the fount of mysticism as well as countless heresies including monism, pantheism, quietism, and gnosticism.
==================================================================
3 Hindu and Buddhist Ideas in Dialogue; Self and No-Self
door Irina Kuznetsova , Jonardon Ganeri en Chakravarthi Ram-Prasad (Editors)
Zie Bol en Amazon
The debates between various Buddhist and Hindu philosophical systems about the existence, definition and nature of self, occupy a central place in the history of Indian philosophy and religion. These debates concern various issues: what 'self' means, whether the self can be said to exist at all, arguments that can substantiate any position on this question, how the ordinary reality of individual persons can be explained, and the consequences of each position. At a time when comparable issues are at the forefront of contemporary Western philosophy, in both analytic and continental traditions (as well as in their interaction), these classical and medieval Indian debates widen and globalise such discussions. This book brings to a wider audience the sophisticated range of positions held by various systems of thought in classical India.
==================================================================
4 The Accidental Buddhist
Mindfulness, Enlightenment, and Sitting Still
Auteur: Dinty W. Moore
Zie Bol en Amazon
THE ACCIDENTAL BUDDHIST is the funny, provocative story of how Dinty Moore went looking for the faith he'd lost in what might seem the most unlikely of places: the ancient Eastern tradition of Buddhism. Moore demystifies and explains the contradictions and concepts of this most mystic-seeming of religious traditions. This plain-spoken, insightful look at the dharma in America will fascinate anyone curious about the wisdom of other cultures and other religions.
Dinty Moore beschrijft hoe hij 'per ongeluk' boeddhist is geworden. Wel verfrissend na veel verheven verhalen over 'bekeringen'.
==================================================================
5 Buddhist and Christian?
An Exploration of Dual Belonging
Redactie: Rose Drew
Zie Bol en Amazon
The last century witnessed a gradual but profound transformation of the West's religious landscape. In today's context of diversity, people are often influenced by, and sometimes even claim to belong to, more than one religious tradition. Buddhism and Christianity is a particularly prevalent and fascinating combination. This book is the first detailed exploration of Buddhist Christian dual belonging, engaging - from both Buddhist and Christian perspectives - the questions that arise, and drawing on extensive interviews with well-known individuals in the vanguard of this important and growing phenomenon. The book looks at whether it is possible to be authentically Buddhist and authentically Christian given the differences in beliefs and practices. It asks whether Buddhist Christians are irrational, religiously schizophrenic or spiritually superficial; or whether the thought and practice of Buddhism and Christianity can be reconciled in a way that makes possible deep commitment to both. Finally, the book considers whether the influence of Buddhist Christians on each of these traditions is something to be regretted or celebrated.
==================================================================
6 The Sound of Liberating Truth
Buddhist-Christian Dialogues in Honor of Frederick J. Streng
Samensteller: Paul Ingram
Zie Bol en Amazon
Offers essays and dialogues by well-known Buddhist and Christian scholars on topics that were of primary interest to Frederick J. Streng, in whose honour the volume was created. Topics include interreligious dialogue, ultimate reality, nature and ecology, social and political issues of liberation, and ultimate transformation or liberation.
Een opmerking over deze twee boeken, gecombineerd.
Bijna altijd als het gaat over twee religies, in Westerse teksten, is één ervan het Christendom.
Begrijpelijk maar voor mij toch niet zo interessant.
Ik zal liever liever willen lezen over de dialoog tussen boeddhisme en atheïsme/agnosticisme en over het tegelijk boeddhist en atheïst/agnost zijn .
Meestal heet het dan 'seculier boeddhist ' te zijn, maar het spanningsveld van de 'dual belonging' is daarmee niet opgelost, is mijn waarneming.
Overigens gaat het boek ter ere van Streng (o.a. vertaler van Nagarjuna) over veel meer:
Part Two: Ultimate Reality
Part Three: Nature and Ecology
Part Four: Social and Political Issues of Liberation
Part Five: Ultimate Transformation or Liberation
==================================================================
7 Becoming buddhist
door Glenys Eddy
Zie Bol en Amazon
What does it mean to be a Western Buddhist? For the predominantly Anglo-Australian affiliates of two Western Buddhist centres in Australia, the author proposes an answer to this question, and finds support for it from interviews and her own participant-observation experience. Practitioners' prior experiences of experimentation with spiritual groups and practices - and their experiences of participation, practice and self-transformation - are examined with respect to their roles in practitioners' appropriation of the Buddhist worldview, and their subsequent commitment to the path to enlightenment. Religious commitment is experienced as a decision-point, itself the effect of the individual's experimental immersion in the Centre's activities. During this time the claims of the Buddhist worldview are tested against personal experience and convictions. Using rich ethnographic data and Lofland and Skonovd's experimental conversion motif as a model for theorizing the stages of involvement leading to commitment, the author demonstrates that this study has a wider application to our understanding of the role of alternative religions in western contexts.
Hoe wordt je (als Westerling, of in dit geval als Australiër) boeddhist? En wat betekent het dan om 'Westers boeddhist' te zijn? De onderzoeksters is dit voor twee sangha's minitieus nagegaan:
* een groep aangesloten bij de Foundation for the Preservation of the Mahayana
Tradition (FPMT), te vergelijken met Maitreya in Nederlands;
* een vipassana-groep, iets tussen SanghaMetta en een bij de SIM aangesloten lokale groep.
Uit de 'Introduction' (vertaald):
Het fundamentele doel van dit boek is om te exploreren en beschrijven wat het betekent, voor de beoefenaren en volgelingen van de twee vormen van Westers Boeddhisme, om Westers Boeddhist te zijn. Het doet dit door de betrokkenheid van de beoefenaren bij de religieuze activiteiten van de twee centra te onderzoeken....
Met 'religieus engagement' bedoel ik: de aard van het religieuze geloof , beoefening, evaringen, persoonlijke transformaties en betrokkenheid van de aanhangers bij de centra, en het vormgeven en onderhouden van de religieuze cultuur van de centra. …
Het huidige werk houdt zich bezig met de ontmoeting, de socialisatie en het zich eigen maken van de individu met het wereldbeeld van de centra als feitelijke realiteit.
==================================================================
8 The Buddhist Theory of Self-Cognition
Auteur: Zhihua Yao
Zie Bol en Amazon
This highly original work explores the concept of self-awareness or self-consciousness in Buddhist thought. Its central thesis is that the Buddhist theory of self-cognition originated in a soteriological discussion of omniscience among the Mahasamghikas, and then evolved into a topic of epistemological inquiry among the Yogacarins. To illustrate this central theme, this book explores a large body of primary sources in Chinese, Pali, Sanskrit and Tibetan, most of which are presented to an English readership for the first time. It makes available important resources for the study of the Buddhist philosophy of mind.
=================================================================
9 The Politics of Buddhist Organizations in Taiwan, 1989-2003
Safeguard the Faith, Build a Pure Land, Help the Poor
Auteur: Andre Laliberte
Zie Bol en Amazon
Laliberte looks at a relatively unexplored aspect of modern Taiwan: the influence of religion on politics. This book offers a detailed survey of three of the most important Buddhist organizations in Taiwan: the Buddhist Association of the Republic of China (BAROC), the Buddha Light Mountain (or Foguanshan) monastic order, and the Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Association (or Ciji). It examines their contrasting approaches to three issues: state supervision of religion, the first presidential election of 1996, and the establishment of the National Health Insurance. This study analyzes the factors that explain the diverse paths the three organizations have taken in the politics of Taiwan. Based on an in-depth examination of Buddhist leaders' behaviour, The Politics of Buddhist Organizations in Taiwan compels us to question conventional views about the allegedly passive aspect of religious tradition, deference to authority in societies influenced by Confucian culture and the adverse legacy of authoritarian regimes.
=================================================================
10 The Meditative Way
Readings in the Theory and Practice of Buddhist Meditation
Auteur: Roderick S. Bucknell
Zie Bol en Amazon
Meditators are increasingly inclined to compare and evaluate critically what the different contemporary meditation masters have to say, to weigh up the results of relevant scientific studies, or to consult translations of the primary texts in search of the Buddha's 'original' teachings on meditation. Writers on meditation are also increasingly adopting an appropriately critical approach, particularly as regards the reliability of textual accounts. Relatively few still commit the old error of assuming that the Pali canon is a complete and faithful record of what the Buddha said on the subject, or that the classical commentators were infallible authorities.
Een verzameling van 28 teksten waarvan een groot deel ook wel elders te vinden is, maar zeer verspreid. Daarom is het een heel nuttige verzameling; ook en vooral omdat meditatie-instructies (niet iedereen zal van deze term houden) uit diverse boeddhistische tradities naast elkaar zijn gezet. Dus ook waardevol in het kader van de door mij zo gewenste intertraditionele boeddhistische discussie.
De inhoudsopgave:
Deel I Pali Bronnen
Deel II Klassieke meesters (Buddhaghosa, Santideva, Zhyi, Dogen, Mumon, Tsongkhapa)
Deel III Hedendaagse meesters (Dhammika, Buddhadasa, Mahasi, Dhiravamsa,
Shunryu Suzuki, Kathleen McDonald, Lama Yeshe)
Deel IV Persoonlijke benaderingen (door een aantal meditatoren)
=================================================================
11 The Numerical Discourses of the Buddha
A Complete Translation of the Anguttara Nikaya
Vertaald en ingeleid door Bhikkhu Bodhi
Zie Bol en Amazon
Na vertalingen van de Samyutta-, Majjhima-, Digha- en Khuddhaka-Nikaya (de eerste twee ook door hem, de laatste – zeer heterogeen en omvangrijk - incompleet) heeft Bhikkhu Bodhi de Anguttara Nikaya vertaald van het Pali in het Engels. Zo'n 2000 pagina, weer een gigantisch project dus.
Een recensie ervan is is bijna onmogelijk en ook niet nodig (voor mij).
Zit een vertaling in het Nederlands er ook in?
Wellicht door dhrn. De Breet en Janssen als ze de vertaling van de Majjhima Nikaya afgerond hebben?
Dat kost ze dan wel een jaar of vijf; en de verkoop ervan zal langzaam over komende decennia lopen. Kan dat nog?
Eerder heb ik de heren en Gerolf 't Hooft wel eens gesuggereerd de vertaling van de Visuddhimagga (door Buddhaghosa) ter hand te nemen. Zie m'n blog over dit standaardwerk
Eén van de bekendste (en vaak fout begrepen, zie m'n blog uit september 2012 ) sutta's uit de Anguttara Nikaya is de Kalama Sutta.
Ik citeer een vertaling ervan door Dhammajoti in het Nederlands ( bron )
AN 3:65 – Kālāma Sutta
Aldus heb ik gehoord. De Gezegende was eens op looptocht door het land Kosala samen met een grote gemeenschap van monniken, en arriveerde zo in een marktstadje van de Kālāmas genaamd Kesaputta. En de Kālāmas van Kesaputta hoorden het volgende: “Vrienden, de monnik Gotama, een zoon van de Sakyas die van een Sakya familie wegging in thuisloosheid, is in Kesaputta aangekomen. Over die Eerwaarde Gotama doet de volgende goede reputatie de ronde: ‘Die Gezegende is een heilige, een Volledig Ontwaakte, en zijn wijsheid en gedrag zijn geperfectioneerd. Hij is een gelukkige en een kenner van de wereld, een onovertroffen gids voor onderwijsbare mensen, een leraar van goden en mensen, een Boeddha, een Gezegende. En hij verklaart deze wereld, met haar goden, haar Māras en Brahmās, met haar generatie van monniken en priesters, met haar koningen en onderdanen, nadat hij deze zelf gezien, volledig begrepen en ervaren heeft. Hij onderwijst een Dhamma welke goed is in haar begin, goed in haar midden en goed in haar einde, met de juiste bewoording en betekenis, en hij onthult een religieus leven dat helemaal compleet en zuiver is. Het is goed om zulke Arahants te zien.’”
En toen gingen de Kālāmas van Kesaputta naar de Gezegende. Toen zij aangekomen waren, bogen sommigen van de Kālāmas als eerbetoon naar de Gezegende, en gingen vervolgens terzijde zitten; sommigen wisselden vriendelijke beleefdheden met de Gezegende uit, en gingen na dat beleefde en gedenkwaardige gesprek terzijde zitten; sommigen brachten eerbiedig de handen tegen elkaar als eerbetoon naar de Gezegende, en gingen terzijde zitten; sommigen verkondigden hun familienaam en gingen terzijde zitten; sommigen bleven stil en gingen terzijde zitten.
De twijfels van de Kālāmas
Toen die Kālāmas van Kesaputta zo terzijde zaten, zeiden ze het volgende tegen de Gezegende: "Er zijn, Eerwaarde, een aantal monniken en priesters die naar Kesaputta komen. Zij leggen alleen hun eigen leer uit en lichten die toe, maar zij verachten, beledigen, bespotten en belasteren de leer van anderen. En daarna komen er andere monniken en priesters naar Kesaputta. Ook zij leggen alleen hun eigen leer uit en lichten die toe, en zij verachten, beledigen, bespotten en belasteren de leer van anderen. Hierover nu, Eerwaarde, zijn wij onzeker en hebben wij twijfels: "Wie van deze geëerde monniken en priesters spreekt de waarheid, en wie spreekt leugens?"
"Kālāmas, het is passend dat jullie onzeker zijn; het is passend dat jullie twijfels hebben. Onzekerheid is in jullie ontstaan omdat er reden is voor twijfel.
Door eigen kennis: slechte dingen verlaten
"Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat 'deze monnik is mijn leraar.' Kālāmas, als jullie zelf weten dat: 'Deze dingen zijn onheilzaam; deze dingen zijn afkeurenswaardig; deze dingen worden bekritizeerd door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot nadeel en lijden': dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen verlaten.
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer begeerte in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn nadeel, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die begerig is, die door begeerte overweldigd is, zijn geest erdoor overmeesterd: die persoon doodt levende wezens, hij neemt wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw, hij spreekt leugens, en hij maakt dat anderen dit ook doen. Dit brengt hem nog een lange tijd nadeel en lijden." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer haat in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn nadeel, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die boosaardig is, die door haat overweldigd is, zijn geest erdoor overmeesterd: die persoon doodt levende wezens, hij neemt wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw, hij spreekt leugens, en hij maakt dat anderen dit ook doen. Dit brengt hem nog een lange tijd nadeel en lijden." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer waanideeën in een persoon ontstaan, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn nadeel, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die verward is, die door waanideeën overweldigd is, zijn geest erdoor overmeesterd: die persoon doodt levende wezens, hij neemt wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw, hij spreekt leugens, en hij maakt dat anderen dit ook doen. Dit brengt hem nog een lange tijd nadeel en lijden." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Zijn deze dingen heilzaam of onheilzaam?" – "Onheilzaam, Eerwaarde." – "Onberispelijk of afkeurenswaardig?" – "Afkeurenswaardig, Eerwaarde." – " Bekritizeerd door de wijzen of geprezen door de wijzen?" – "Bekritizeerd door de wijzen, Eerwaarde." – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot nadeel en lijden, of niet? Of hoe is het in dit geval?" – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, Eerwaarde, leidt het tot nadeel en lijden. Zo lijkt het ons."
"Daarom, Kālāmas, zeiden wij dit: 'Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat "deze monnik is mijn leraar." Kālāmas, als jullie zelf weten dat: "Deze dingen zijn onheilzaam; deze dingen zijn afkeurenswaardig; deze dingen worden bekritizeerd door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot nadeel en lijden": dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen verlaten.' Zo was het gezegd, en daarom werd het gezegd.
Door eigen kennis: goede dingen ondernemen
"Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat 'deze monnik is mijn leraar.' Kālāmas, als jullie zelf weten dat: 'Deze dingen zijn heilzaam; deze dingen zijn onberispelijk; deze dingen worden geprezen door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk': dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen ondernemen en ernaar leven.
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer afwezigheid van begeerte in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – " Voor zijn welzijn, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die niet begerig is, niet door begeerte overweldigd is, zijn geest er niet door overmeesterd: die persoon doodt geen levende wezens, hij neemt niet wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw niet, hij spreekt geen leugens, en hij maakt dat anderen dit ook niet doen. Dit brengt hem nog een lange tijd welzijn en geluk." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer afwezigheid van haat in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn welzijn, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die niet boosaardig is, niet door haat overweldigd is, zijn geest er niet door overmeesterd: die persoon doodt geen levende wezens, hij neemt niet wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw niet, hij spreekt geen leugens, en hij maakt dat anderen dit ook niet doen. Dit brengt hem nog een lange tijd welzijn en geluk." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Wanneer afwezigheid van waanideeën in een persoon ontstaat, is dat voor zijn welzijn of voor zijn nadeel?" – "Voor zijn welzijn, Eerwaarde" – "En, Kālāmas, een persoon die niet verward is, niet door waanideeën overweldigd is, zijn geest er niet door overmeesterd: die persoon doodt geen levende wezens, hij neemt niet wat niet gegeven is, hij bezoekt andermans vrouw niet, hij spreekt geen leugens, en hij maakt dat anderen dit ook niet doen. Dit brengt hem nog een lange tijd welzijn en geluk." – "Ja, Eerwaarde."
"Wat denken jullie, Kālāmas? Zijn deze dingen heilzaam of onheilzaam?" – "Heilzaam, Eerwaarde." – "Onberispelijk of afkeurenswaardig?" – "Onberispelijk, Eerwaarde." – "Bekritizeerd door de wijzen of geprezen door de wijzen?" – "Geprezen door de wijzen, Eerwaarde." – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk, of niet? Of hoe is het in dit geval?" – "Wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, Eerwaarde, leidt het tot welzijn en geluk. Zo lijkt het ons."
"Daarom, Kālāmas, zeiden wij dit: 'Kom dan, Kālāmas: Laat je niet leiden door geruchten, niet door horen zeggen, niet door traditie, niet door geschriften, niet door logische redeneringen, niet door logische gevolgtrekkingen, niet door het overwegen van redenen, niet door het na overpeinzen aanvaarden van een zienswijze, niet door waarschijnlijkheid, niet door de gedachte dat "deze monnik is mijn leraar." Kālāmas, als jullie zelf weten dat: "Deze dingen zijn heilzaam; deze dingen zijn onberispelijk; deze dingen worden geprezen door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk": dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen ondernemen en ernaar leven.' Zo was het gezegd, en daarom werd het gezegd.
De Vier Verheven Verblijven
"Kālāmas, een edele discipel die zo zonder verlangen, zonder boosheid, zonder verwarring, oplettend en aandachtig is, [leeft als volgt]:
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol liefdevolle vriendelijkheid, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol liefdevolle vriendelijkheid: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol mededogen, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol mededogen: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol waardering, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol waardering: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
"Hij leeft met de eerste windstreek doordrongen van een geest vol gelijkmoedigheid, en zo ook de tweede windstreek, en de derde en de vierde windstreek; en ook naar boven, naar beneden en overal om zich heen. Hij leeft met alles in de gehele wereld in elk opzicht doordrongen van een geest vol gelijkmoedigheid: uitgestrekt, verheven, onbegrensd, vriendelijk en welwillend.
De Vier Zekerheden
"Kālāmas, een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu vier zekerheden bereikt:
"'Indien er een hiernamaals is, en goede en slechte daden vrucht dragen en resultaat opleveren, dan zal ik daardoor met de ondergang van het lichaam, na de dood, in een gelukkige plaats, een hemelse wereld, wedergeboren worden.' Dat is de eerste zekerheid die hij heeft bereikt.
"'Indien er geen hiernamaals is, en goede en slechte daden geen vrucht dragen en geen resultaat opleveren, dan blijf ikzelf hier in het hier-en-nu gelukkig, zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, en zonder problemen.' Dat is de tweede zekerheid die hij heeft bereikt.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen slechte dingen overkomt, geldt dat ik niemand kwade dingen toewens. Daar ik geen kwade daden verricht, hoe kan lijden mij dan treffen?' Dat is de derde zekerheid die hij heeft bereikt.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen geen slechte dingen overkomt, geldt dat ik zie dat ik in beide aspecten zuiver ben.' Dat is de vierde zekerheid die hij heeft bereikt.
"Kālāmas, een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu deze vier zekerheden bereikt."
Bevestiging en waardering van de Kālāmas
"Zo is het, Gezegende! Zo is het, Gelukkige:
"Een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu vier zekerheden bereikt:
"'Indien er een hiernamaals is, en goede en slechte daden vrucht dragen en resultaat opleveren, dan zal ik daardoor met de ondergang van het lichaam, na de dood, in een gelukkige plaats, een hemelse wereld, wedergeboren worden.' Dat is de eerste zekerheid die hij bereikt heeft.
"'Indien er geen hiernamaals is, en goede en slechte daden geen vrucht dragen en geen resultaat opleveren, dan blijf ikzelf hier in het hier-en-nu gelukkig, zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, en zonder problemen.' Dat is de tweede zekerheid die hij bereikt heeft.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen slechte dingen overkomt, geldt dat ik niemand kwade dingen toewens. Daar ik geen kwade daden verricht, hoe kan lijden mij dan treffen?' Dat is de derde zekerheid die hij bereikt heeft.
"'Indien [boosdoeners] door hun handelen geen slechte dingen overkomt, geldt dat ik zie dat ik in beide aspecten zuiver ben.' Dat is de vierde zekerheid die hij bereikt heeft.
"Een edele discipel wiens geest zo zonder boosheid, zonder kwaadwillendheid, smetteloos en zuiver is: die discipel heeft in het hier-en-nu deze vier zekerheden bereikt.
“Geweldig, Eerwaarde! Prachtig, Eerwaarde! Het is net alsof U dat wat gevallen was weer overeind zet, alsof U dat wat verborgen was weer openbaart, alsof U de weg wijst aan iemand die verdwaald was, alsof U een licht schijnt in de duisternis, zodat zij die ogen hebben dingen kunnen zien. Zo heeft U op verschillende manieren de Dhamma uitgelegd. En wij nemen toevlucht tot de Gezegende en de Dhamma en de Sangha. U kunt ons vanaf nu beschouwen als lekenvolgelingen die toevlucht tot U genomen hebben voor de rest van ons leven."
dinsdag 11 februari 2014
Waarom ik niet naar de Dalai Lama ga; denk ik
Op 11 en 12 mei is de Dalai Lama in Nederland. Zie de website van de organisatie , vooral bestaand uit BUN-bestuursleden (het hele BUN-raderwerk staat momenteel uiteraard stil).
Op 11 mei geeft hij twee lezingen:
In de ochtend een 'Boeddhistisch onderricht ' over 'De Drie Hoofdzaken van het Pad ';
In de middag een Publieke lezing ' met als thema ' Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering '
Op 12 mei woont hij een seminar over onderwijs bij dat “... draait om de vraag wat voor soort onderwijs er in Nederland nodig zal zijn voor kinderen, middelbare scholieren, studenten en managers zodat er een meer compassievolle samenleving en duurzame economie zullen ontstaan. “
Er zijn drie redenen waarom ik niet naar Rotterdam (mijn geboortestad, daar gaat het niet om) ga die dagen.
In de eerste plaats de vermoedelijke massaliteit van de bijeenkomsten en de bejegening van de Dalai Lama als een popster. Dat adorerende lijkt mij niet heilzaam.
Het kan overigens best zo zijn dat de opkomst tegenvalt; het gaat me om het hypen dat me niet aanstaat. Daar hoort ook bij het zien en gezien worden van 'bekende boeddhisten' en misschien wat 'bekende Nederlanders' die zeggen affiniteit te hebben.
In de tweede plaats zijn boeddhistische traditie. De Dalai Lama is een Tibetaans boeddhist, meer precies een Gelukpa. Ondanks beweringen dat er eigenlijk één boeddhisme is, is dat toch een andere traditie dan de mijne (die ik 'vrijzinnig Theravada' noem)
Net zo als een protestant (op wat professionals en wat nieuwsgierigen na) niet naar een bijeenkomst van de Paus naar Nederland zal gaan, zo geldt dat ook voor mij bij een vajrayaan.
In de derde plaats de thema's.
'Onderwijs' is niet iets waar ik me erg mee bezig houdt, en de Dalai Lama lijkt me ook geen kinderkenner of onderwijsdeskundige.
De strekking van de 'Publieke lezing' staat me echt tegen. Het thema van de lezing: Het gaat over “ 'Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering' staat in het teken van mededogen en het ontwikkelen van ethisch besef en handelen in een seculiere wereld.
... 'Alle grote wereldreligies benadrukken liefde, mededogen, geduld, verdraagzaamheid en vergeving en bevorderen innerlijke waarden. Maar in de wereld van vandaag is ethiek gegrond op religie niet langer afdoende. Daarom raak ik er steeds meer van overtuigd dat het tijd is om een nieuwe manier van denken te vinden over spiritualiteit en ethiek, die verder reikt dan religie alleen.' “
' Verder dan religie alleen ' ? Dat is juist minder ver, zou ik zeggen. En waarom toch die nadruk op het zogenaamd één boodschap brengen door alle religies? Wat is er tegen verschil?
Bedoelt de DL dat dat wat hij zegt ook voor de Tibetanen geldt? Of is het een aangepast verhaal voor Westerse oren? Of om de Christenen te paaien (in de zin van: wees maar niet bang, ik probeer jullie aanhang niet te bekeren) ?
Ik denk dat hij met dubbele tong spreekt: tegen z'n Tibetaanse aanhang en 'echte' boeddhisten z'n Vajrayna-verhaal en tegen Westerlingen een Karen Armstrong-verhaal ('Charter for Compassion'), dat Karen Armstrong trouwens beter kan houden
Fundamenteel is het probleem wat de relatie in dit betoog is tussen zingeving en ethiek.
Misschien is het Boeddhisme (ik blijf het nog maar even met een hoofdletter schrijven) als religie en als filosofie wel voorbij. Stephen Batchelor schrijft bv in een onlangs gepubliceerde nieuwsbrief : “ In July, I signed a contract with Yale University Press for a book that is tentatively titled After Buddhism . This is scheduled for publication in the autumn of 2015. ”
Blijft over het 'Boeddhistisch onderricht' de zondagochtend. Dat vind ik wel de moeite waard, voor mij als buitenstaander t.o.v. het Tibetaans boeddhisme.
Het kan zijn dat daar het aanhoren van de Dharma belangrijker is dan luisteren (en kijken) naar de Dalai Lama, meer dan 's middags.
Uit het programma : “In het onderricht wordt een compleet overzicht gegeven van de belangrijke punten van het pad naar de verlichting: het verlangen naar bevrijding, het altruisme van de verlichte geest en de juiste zienswijze van leegte of zelfloosheid.”
De tekst in het programma en van de gegeven links bieden op zich al het nodige inzicht, en stof tot contemplatie.
Biedt het live beluisteren van een talk extra inzicht? Werkt dat dan dieper? Zal het (voor mij) echt iets nieuws bevatten? Of word ik dan juist meer afgeleid door de ambiance?
In ieder geval zal ter plaatse mediteren (lang, in stilte, aandachtig en geconcentreerd) er niet bij zijn.
Maar misschien wint de nieuwsgierigheid het toch.
PS
In het BoeddhistischDagblad eind december 2013 schreef ik: "... Een belangrijk verschil met het vorige bezoek is ook dat de Dalai Lama niet langer de politiek leider van de Tibetanen (in ballingschap) is, dat is sinds zomer 2011 de verkozen Lobsang Sangay.
De Dalai Lama kan nu komen als boeddhist en als spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten. Voor ons als aanhangers van de scheiding van kerk en staat is dat wel zo zuiver. “
Laten we hopen dat anderen zijn komst niet aangrijpen en toch weer politiek en spiritualiteit op een onjuiste wijze aan elkaar gaan koppelen. Hopelijk blijven ons discussies over een eventueel gesprek van de Dalai Lama met premier Rutte of andere politici bespaard. Niet uit angst voor de Chinezen en niet omdat ik tegen geëngageerd zijn ben (integendeel), maar vanwege de grote waarde die ik hecht aan de scheiding van kerk en staat.
Laten we dan (een vertegenwoordiger van) de Tibetaanse regering in ballingschap naar Nederland uitnodigen voor gesprekken met politici.
Op 11 mei geeft hij twee lezingen:
In de ochtend een 'Boeddhistisch onderricht ' over 'De Drie Hoofdzaken van het Pad ';
In de middag een Publieke lezing ' met als thema ' Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering '
Op 12 mei woont hij een seminar over onderwijs bij dat “... draait om de vraag wat voor soort onderwijs er in Nederland nodig zal zijn voor kinderen, middelbare scholieren, studenten en managers zodat er een meer compassievolle samenleving en duurzame economie zullen ontstaan. “
Er zijn drie redenen waarom ik niet naar Rotterdam (mijn geboortestad, daar gaat het niet om) ga die dagen.
In de eerste plaats de vermoedelijke massaliteit van de bijeenkomsten en de bejegening van de Dalai Lama als een popster. Dat adorerende lijkt mij niet heilzaam.
Het kan overigens best zo zijn dat de opkomst tegenvalt; het gaat me om het hypen dat me niet aanstaat. Daar hoort ook bij het zien en gezien worden van 'bekende boeddhisten' en misschien wat 'bekende Nederlanders' die zeggen affiniteit te hebben.
In de tweede plaats zijn boeddhistische traditie. De Dalai Lama is een Tibetaans boeddhist, meer precies een Gelukpa. Ondanks beweringen dat er eigenlijk één boeddhisme is, is dat toch een andere traditie dan de mijne (die ik 'vrijzinnig Theravada' noem)
Net zo als een protestant (op wat professionals en wat nieuwsgierigen na) niet naar een bijeenkomst van de Paus naar Nederland zal gaan, zo geldt dat ook voor mij bij een vajrayaan.
In de derde plaats de thema's.
'Onderwijs' is niet iets waar ik me erg mee bezig houdt, en de Dalai Lama lijkt me ook geen kinderkenner of onderwijsdeskundige.
De strekking van de 'Publieke lezing' staat me echt tegen. Het thema van de lezing: Het gaat over “ 'Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering' staat in het teken van mededogen en het ontwikkelen van ethisch besef en handelen in een seculiere wereld.
... 'Alle grote wereldreligies benadrukken liefde, mededogen, geduld, verdraagzaamheid en vergeving en bevorderen innerlijke waarden. Maar in de wereld van vandaag is ethiek gegrond op religie niet langer afdoende. Daarom raak ik er steeds meer van overtuigd dat het tijd is om een nieuwe manier van denken te vinden over spiritualiteit en ethiek, die verder reikt dan religie alleen.' “
' Verder dan religie alleen ' ? Dat is juist minder ver, zou ik zeggen. En waarom toch die nadruk op het zogenaamd één boodschap brengen door alle religies? Wat is er tegen verschil?
Bedoelt de DL dat dat wat hij zegt ook voor de Tibetanen geldt? Of is het een aangepast verhaal voor Westerse oren? Of om de Christenen te paaien (in de zin van: wees maar niet bang, ik probeer jullie aanhang niet te bekeren) ?
Ik denk dat hij met dubbele tong spreekt: tegen z'n Tibetaanse aanhang en 'echte' boeddhisten z'n Vajrayna-verhaal en tegen Westerlingen een Karen Armstrong-verhaal ('Charter for Compassion'), dat Karen Armstrong trouwens beter kan houden
Fundamenteel is het probleem wat de relatie in dit betoog is tussen zingeving en ethiek.
Misschien is het Boeddhisme (ik blijf het nog maar even met een hoofdletter schrijven) als religie en als filosofie wel voorbij. Stephen Batchelor schrijft bv in een onlangs gepubliceerde nieuwsbrief : “ In July, I signed a contract with Yale University Press for a book that is tentatively titled After Buddhism . This is scheduled for publication in the autumn of 2015. ”
Blijft over het 'Boeddhistisch onderricht' de zondagochtend. Dat vind ik wel de moeite waard, voor mij als buitenstaander t.o.v. het Tibetaans boeddhisme.
Het kan zijn dat daar het aanhoren van de Dharma belangrijker is dan luisteren (en kijken) naar de Dalai Lama, meer dan 's middags.
Uit het programma : “In het onderricht wordt een compleet overzicht gegeven van de belangrijke punten van het pad naar de verlichting: het verlangen naar bevrijding, het altruisme van de verlichte geest en de juiste zienswijze van leegte of zelfloosheid.”
De tekst in het programma en van de gegeven links bieden op zich al het nodige inzicht, en stof tot contemplatie.
Biedt het live beluisteren van een talk extra inzicht? Werkt dat dan dieper? Zal het (voor mij) echt iets nieuws bevatten? Of word ik dan juist meer afgeleid door de ambiance?
In ieder geval zal ter plaatse mediteren (lang, in stilte, aandachtig en geconcentreerd) er niet bij zijn.
Maar misschien wint de nieuwsgierigheid het toch.
PS
In het BoeddhistischDagblad eind december 2013 schreef ik: "... Een belangrijk verschil met het vorige bezoek is ook dat de Dalai Lama niet langer de politiek leider van de Tibetanen (in ballingschap) is, dat is sinds zomer 2011 de verkozen Lobsang Sangay.
De Dalai Lama kan nu komen als boeddhist en als spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten. Voor ons als aanhangers van de scheiding van kerk en staat is dat wel zo zuiver. “
Laten we hopen dat anderen zijn komst niet aangrijpen en toch weer politiek en spiritualiteit op een onjuiste wijze aan elkaar gaan koppelen. Hopelijk blijven ons discussies over een eventueel gesprek van de Dalai Lama met premier Rutte of andere politici bespaard. Niet uit angst voor de Chinezen en niet omdat ik tegen geëngageerd zijn ben (integendeel), maar vanwege de grote waarde die ik hecht aan de scheiding van kerk en staat.
Laten we dan (een vertegenwoordiger van) de Tibetaanse regering in ballingschap naar Nederland uitnodigen voor gesprekken met politici.
woensdag 5 februari 2014
Kunnen boeddhisten eigenlijk met elkaar praten? Over (vormen en doel van) mediteren bijvoorbeeld; of elkaar begrijpen over Verlichting of BoeddhaNatuur?
De encyclopedie Wikipedia stelt: “Diercommunicatie ... wordt ook wel ten onrechte dierentaal genoemd, want de onderzoekers zijn het er over eens dat communicatie tussen dieren zelfs bij de meest intelligente dieren niet zo complex en expressief is als menselijke taal."
Bron: Wikipedia
Dat kan zo zijn maar ook over de mogelijkheid van mensen om elkaar te kunnen communiceren, heb ik soms mijn twijfels. Met name over het met elkaar communiceren door boeddhisten denk ik soms: dat kunnen we niet.
En dan heb ik het nog niet eens over het elkaar eventueel overtuigen.
Na jaren van meediscussiëren, life en in allerlei boeddhistische discussieforums (Engels en Nederlands) blijf ik het nog steeds lastig en soms zelfs onmogelijk vinden: van gedachten wisselen met andere boeddhisten, met name hen uit andere tradities.
'Mijn' traditie is daarbij een mengvorm van Theravada en atheïsme; en met mensen die globaal ook (één van) deze opvattingen hebben, heb ik geen problemen, qua van gedachten wisselen dan. Ik kan hun redeneringen volgen en concluderen waarin ik het met hen eens ben en waarin niet; ik kan hen vragen stellen en van hen leren.
Datzelfde geldt Christenen (in ieder geval Protestanten), waar het percentage 'oneens' groter is en er ook al een percentage 'ik begrijp je niet' bestaat.
Blijven over mijn problemen met Mahayana-tradities, de levende (pogingen tot gesprekken met personen) en de dode (pogingen oude teksten te begrijpen)
Het Tibetaans boeddhisme is daarvan te veelvormig en complex om veel met stelligheid te zeggen. Mijn indruk is: ik zou er wel veel meer dan nu van kunnen begrijpen als ik me er echt in ga verdiepen, maar die uitdaging heb ik niet.
Van wat ik er wel van begrijp is er een belangrijk aspect dat me niet bevalt en waar ik nooit een (voor mij) bevredigend gesprek met een Tibetaans boeddhist heb kunnen voeren. Namelijk dat er een hiërarchie van leerwegen (vaak yana's genoemd) wordt onderscheiden waarvan het vroege boeddhisme (door velen geïdentificeerd met Theravada) de simpelste is, voor beginners; en hun eigen leer (de term die ik vaak tegenkom, is vajrayana de hoogste.
(Ik heb in het algemeen ernstige twijfel bij het informatieve gehalte van theorieën die hiërarchisch van aard zijn en waarin de aanhanger van die theorie – quasi toevallig – zichzelf bovenaan die hiërarchie heeft gezet; zoals de theorie dat 'de mens' bovenaan de schepping zou staan; dat hoor je een paard nooit zeggen).
Het onvermogen (in ieder geval van mijn kant) daarover een zinnig gesprek te voeren, is het onvermogen tot een gemeenschappelijke taal te komen. Immers zowel de ander als ik menen een taal met bijbehorende argumentatiestijl te hebben, waarin alle aspecten van de vermeende tegenstelling aan de orde kunnen komen.
Datzelfde geldt ook wel voor vormen van OostAziatisch boeddhisme waarin de Lotus Sutra centraal staat. Op die tekst en de aanhangers ervan ga ik nu niet in; vooral omdat ik eenvoudigweg geen affiniteit met deze traditie heb.
Een aparte traditie (het wordt ook wel 'Zen' genoemd maar dat vind ik alleen maar de verwarring verhogend) is die van degenen die op de manier van Thich Nhat Hanh beoefenen. In Nederland gebeurt dat in de sangha's (zo noemen de lokale groepen zichzelf) van leken van Leven in Aandacht .
De uitdaging voor mij in de omgang met deze beoefenaren is dat het bijna niet om de uitwisseling van opvattingen kan gaan, maar van gevoelens. Van in de groep 'gedeelde gevoelens' .
Nu heeft Thich Nhat Hanh heel veel geschreven, d.w.z. veel van zijn talks zijn in boekvorm verschenen. Zowel makkelijke teksten (zelfhulpachtig) als moeilijke (boeddhologische), met uitleg over diverse Sutta's en Sutra's. Ik denk dat het elkaar proberen te begrijpen via deze teksten kan (zeker als het begrip 'van hart tot hart' niet lukt, wat bij iemand zoals ik wel eens het geval is). Verder kan goed over (vormen van) mediteren worden gepraat; 'van gedachten gewisseld' zou ik niet zeggen, meer 'ervaringen uitgewisseld'.
Maar praten over 'dukkha' is al een stuk lastiger; als ik zeg dat het me opvalt dat Thich Nhat Hanh het daar liever niet over heeft, stagneert het gesprek. Zal wel mijn probleem zijn.
Het lastigste heb ik het met Zen, door sommigen genoemd Zen-boeddhisme; het zijn de beoefenaren van deze traditie, en oude, overwegend Japanse teksten, waarnaar ze verwijzen, die me voor raadsels stellen.
Als voorbeeld een discussie over een tekst van de Japanse Bassui (1327-1387), genaamd: 'de meditatieve kracht van Kanzeon '. Zoals uit de discussie hieronder met Jules Prast blijkt, ben ik niet verder gekomen dan het stellen van m'n centrale vraag:
Is er een 'taal' waarin boeddhisten uit verschillende tradities met elkaar van gedachten kunnen wisselen ?
Met 'een taal' bedoel ik dan een geheel van symbolen. Zoals bijvoorbeeld de wiskunde de taal is waarin natuurkundigen met elkaar kunnen praten (en als ze het oneens zijn, in ieder geval 'agree to disagree').
Als het dan niet over deze tekst van Bassui lukt, dan misschien over drie belangrijke thema's:
A Wat verstaan we onder het begrip 'BoeddhaNatuur' ?
Als het alleen zou betekenen: de mogelijkheid van elk levend wezen, ooit, in nabije of verre toekomst een Volledig Verlichte (een Boeddha dus) te worden, dan zullen weinigen met die opvatting moeilijkheden hebben. Alleen zullen sommigen die mogelijkheid meer van belang achten dan anderen.
Als het echter betekent dat ieder een 'goddelijke vonk' in zich heeft, in wezen goed is of zelfs in wezen al verlicht (Boeddha) is, dan scheiden zich de wegen tussen diverse categorieën boeddhisten.
De discussie kan daarbij ook gevoerd worden over het non-dualisme. Namelijk over de vraag of elk levend wezen naast een 'Boeddha-Natuur' tegelijk ook een 'Mara-Natuur' heeft. Het is Stephen Batchelor geweest die in zijn boek 'Mara' deze mogelijkheid geopperd heeft.
De discussie zou de vorm kunnen van: is 'non-dualisme' persé gewenst en dus (het hebben van) dualistische opvattingen ongewenst of in ieder geval minder ?
B Wat verstaan we onder 'Verlichting' ?
Een betere term dan 'Verlichting is daarbij: het 'Ontwaken'
Een discussie tussen beoefenaren van verschillende boeddhistische tradities zou kunnen gaan over de vragen:
a) Wat is 'het' eigenlijk ? D.w.z.: hoe omschrift de betreffende traditie het?
b) Hoe 'het' te bereiken; of: overkomt het je? En wie bepaalt dat je 'het' hebt (gehad)?
c) Wat verder te doen in je leven als je 'het' bereikt hebt? Niets? Of anderen helpen?
d) Een meer praktische subvraag: komt 'het' (tegenwoordig nog) vaak voor eigenlijk?
Over elk van deze vragen zijn boeken vol geschreven, per traditie, nauwelijks intertraditioneel
Wikipedia biedt een aardig overzichtsartikel .
Eén voorbeeld van een benadering vanuit Zen die mij steeds weer tot grote verbazing weet te brengen. Uit informatie door Barbara O'Brien .:
" In his book Zen Mind, Beginner's Mind, Shunryu Suzuki Roshi said that enlightenment is 'nothing special. ... You may say 'universal nature' or 'Buddha nature' or 'enlightenment.' You may call it by many names, but for the person who has it, it is nothing, and it is something.' "
Vooral Theravadin maar ook wel voor sommige beoefenaren van andere tradities slaat de vraag wat 'Verlichting' primair terug op het 'Ontwaken' van de Boeddha (soms Gautama en soms Sakyamuni genoemd). Het gaat om het beëindigen van de cyclus van het leven in samsara, zoals na de Boeddha door arhats gerealiseerd. Stappen naar dit volledige ontwaken zijn: het bereiken van de staat van stroombetreder, van éénmaalterugkerende en nietmeerterugkerende. Zie voor details bovengenoemd Wikipedia-artikel en vervolgens 'Vier graden van verlichting' .
Een benadering die hier enigszins tussen in zit maar toch vooral een wereldlijke interpretatie van 'Verlichting' geeft, is het artikel 'ENLIGHTENMENTS' (let op de meervouds-s) van Jack Kornfield. Het is uit Inquiring Mind
C Waarom mediteer je? Is boeddhisme beoefenen meer dan mediteren? En wat doe je dan eigenlijk? En welke vorm beoefenen je? Of vormen?
Een heleboel vragen tegelijk. Waar boeken vol over geschreven.
Vragen waar iemand die niet helemaal beginneling over zou moeten kunnen meepraten.
Toch doen veel boeddhisten dat niet, die doen hun eigen ding, zoals geleerd door hun eigen leraar, zonder interesse in andere vormen en andere opvattingen.
En de verschillen - tussen tradities en scholen - zijn groot !
Hier moet ik in de toekomst maar eens meer over gaan schrijven.
==============================================================
BIJLAGE
Soort van discussie over
' De meditatieve kracht van Kanzeon '
Uit Boeddhaweg januari 2014
Als je, van welke school dan ook, je aan zijn Dharma vastklampt, dan kun je nooit de Weg bewandelen, zelfs in je dromen niet, zegt de Japanse zenmeester Bassui (1327-1387) in een leerrede 'Er is geen Boeddha of Dharma buiten de ene Geest' door Bassui Tokusho
uit: Mud & Water. The Collected Teachings of Zen Master Bassui, translated by Arthur Braverman (2002),
vertaald door Jules Prast.
"Er is geen Boeddha of Dharma buiten de ene Geest. Deze is inherent aan alle mensen, overeenkomstig de gelegenheid en hun bevattingsvermogen. Wanneer een leraar over Amida spreekt tot de gewone man, dan zal hij zeggen dat er geen Geest of Dharma is buiten Amida. Spreekt hij over de wonderbaarlijke Leer, dan zal hij verklaren dat er buiten de wonderbaarlijke Leer geen Dharma is. Spreekt hij over Kanzeon, dan zal hij opmerken dat alles en iedereen Kanzeon is. Spreekt hij over de Geest, dan legt hij uit dat er geen Dharma is buiten de Geest. Wees je ervan bewust dat alle leringen met deze bedoeling worden gegeven. Begrijp je?
Hoewel arhats het hebben over drie vergiften, kent de Tathagata niet eens twee verschillende begrippen. Arhats zijn mensen die de 84.000 vormen van verwarring hebben doen uitdoven, en misschien zijn er nog te vinden bij wie de verwarring voortduurt. Maar de Tathagatha heeft geen twee manieren om de Dharma tot uitdrukking te brengen. Als je zegt dat er twee Dharma’s zijn, dan belaster je de Tathagata.
Desondanks zijn er, in overeenstemming met het karma van de gewone man, het scherpe en het stompe, oftewel de plotselinge en de geleidelijke realisatie van de Weg. De reis van verwarring naar verlichting kent een oppervlakkige en een diepgaande route. En afhankelijk van de diepgang van de reis, bestaan er hoogwaardige en meer oppervlakkige vormen van realisatie. In een sutra staat dan ook geschreven: “Tussen alle grote wijzen bestaat nog steeds onderscheid, ook al kennen ze de vormloze Dharma.”
Heeft hij evenwel de staat van verlichting niet bereikt, dan houdt iemand vast aan naam en uiterlijke vorm, terwijl hij zichzelf prijst en de Dharma de ene Dharma noemt. Sommige leringen moeten worden vereerd, meent hij, en andere zijn inferieur. Hij legt er de nadruk op dat alles van oorsprong één is, maar verdeelt het Ene in tweeën terwijl hij probeert zijn gedachten ermee in harmonie te brengen. IJs en kokend water zijn van oorsprong bijvoorbeeld beide koel water. Toch blijft ijs hard wanneer het niet is gesmolten. En warm wat blijft warm zolang het niet is afgekoeld.
...
Dharma is innerlijke realisatie. Niet-Dharma bestaat uit formele aspecten, zoals naam en vorm, geschriften en gezegden, enzovoorts. Of je je nu vasthoudt aan de binnen- of de buitenkant, het is altijd het zelf dat aan het werk is. Alweer zegt de sutra: “Laat de Geest worden geboren die geen verblijfplaats kent.” Als iemand zegt dat hij Boeddha is, dan verblijft hij in Boeddha; als iemand zegt dat hij een gewone mens is, dan verblijft hij in het rijk van de gewone man. Als je een lering aanhangt, om het even of deze is van Zen of de Reine Land-school, dan is die lering jouw verblijfplaats.
Wat nu wanneer je hele lichaam geen verblijfplaats heeft? Wat is dan de Geest? Stel je ogen hierop in, hier en nu. Als je echt de geur van thee wilt leren kennen, leeg en reinig je mond dan zodat er geen smaak of geur achterblijft. Wil je de Boeddhadharma verwerkelijken, zorg dat je dan eerst de ideeën kwijtraakt van iemand die zich vastklampt aan de Boeddhadharma. Je zult ogenblikkelijk je oorspronkelijk gelaat terugvinden.
Dit oorspronkelijk gelaat was er al voordat de Boeddha in de wereld verscheen, voordat er sprake was van Eén Dharma, voordat jijzelf werd geboren, toen er nog niets was dat als geest of natuur kon worden benoemd. Pas wanneer deze oorspronkelijke geest tot leven wordt gebracht en een naam krijgt, komen we te spreken over de meditatieve kracht van Kanzeon.
Wanneer je duidelijk doordringt in het naamloze, bén je precies op dat moment Kanzeon, bén je Amida. Dan is het, voor de eerste keer, op zijn plaats te zeggen dat er niet twee Dharma’s zijn, maar één, welke naam je hier verder ook aan geeft. Het is echter een misverstand te verklaren dat alle scholen verschillend zijn of dat er geen twee Dharma’s zijn, zolang je spreekt op basis van je persoonlijke begrip, voordat je in de diepste diepte van je aard hebt geschouwd en tot ontwaken bent gekomen op de Weg.
Joop Romeijn zegt: 10 januari 2014 om 09:02
Jules, heb jij suggesties over de wijze waarop eventueel over deze en vergelijkbare teksten van gedachten gewisseld kan worden?
In een soort meta-taal, een andere ‘taal’ dan die van deze teksten zelf, een religie-wetenschappelijk jargon misschien?
Want nu kan ik alleen maar bij voortduring dingen zeggen als: daar geloof ik niet in, daar ben ik het niet mee eens, dat klopt niet, dat is onlogisch etc.
Misschien is deze taal er eenvoudigweg niet en moeten we de kloof accepteren.
Eén voorbeeld: Ik zeg dat er minstens … twee Dharma’s zijn, plus nog een Dhamma; belaster ik dan de Tathagata ?
Jules Prast zegt: 10 januari 2014 om 14:00
Geen kloof in de taal van hart tot hart
Joop Romeijn zegt: 10 januari 2014 om 15:47
Dat is de taal waarin jij schrijft, niet mijn taal.
Ik zoek een gemeenschappelijke taal (en het ‘hart’ is een bloedpompende spier) ”
Hier eindigde (kennelijk) de discussie.
Bron: Wikipedia
Dat kan zo zijn maar ook over de mogelijkheid van mensen om elkaar te kunnen communiceren, heb ik soms mijn twijfels. Met name over het met elkaar communiceren door boeddhisten denk ik soms: dat kunnen we niet.
En dan heb ik het nog niet eens over het elkaar eventueel overtuigen.
Na jaren van meediscussiëren, life en in allerlei boeddhistische discussieforums (Engels en Nederlands) blijf ik het nog steeds lastig en soms zelfs onmogelijk vinden: van gedachten wisselen met andere boeddhisten, met name hen uit andere tradities.
'Mijn' traditie is daarbij een mengvorm van Theravada en atheïsme; en met mensen die globaal ook (één van) deze opvattingen hebben, heb ik geen problemen, qua van gedachten wisselen dan. Ik kan hun redeneringen volgen en concluderen waarin ik het met hen eens ben en waarin niet; ik kan hen vragen stellen en van hen leren.
Datzelfde geldt Christenen (in ieder geval Protestanten), waar het percentage 'oneens' groter is en er ook al een percentage 'ik begrijp je niet' bestaat.
Blijven over mijn problemen met Mahayana-tradities, de levende (pogingen tot gesprekken met personen) en de dode (pogingen oude teksten te begrijpen)
Het Tibetaans boeddhisme is daarvan te veelvormig en complex om veel met stelligheid te zeggen. Mijn indruk is: ik zou er wel veel meer dan nu van kunnen begrijpen als ik me er echt in ga verdiepen, maar die uitdaging heb ik niet.
Van wat ik er wel van begrijp is er een belangrijk aspect dat me niet bevalt en waar ik nooit een (voor mij) bevredigend gesprek met een Tibetaans boeddhist heb kunnen voeren. Namelijk dat er een hiërarchie van leerwegen (vaak yana's genoemd) wordt onderscheiden waarvan het vroege boeddhisme (door velen geïdentificeerd met Theravada) de simpelste is, voor beginners; en hun eigen leer (de term die ik vaak tegenkom, is vajrayana de hoogste.
(Ik heb in het algemeen ernstige twijfel bij het informatieve gehalte van theorieën die hiërarchisch van aard zijn en waarin de aanhanger van die theorie – quasi toevallig – zichzelf bovenaan die hiërarchie heeft gezet; zoals de theorie dat 'de mens' bovenaan de schepping zou staan; dat hoor je een paard nooit zeggen).
Het onvermogen (in ieder geval van mijn kant) daarover een zinnig gesprek te voeren, is het onvermogen tot een gemeenschappelijke taal te komen. Immers zowel de ander als ik menen een taal met bijbehorende argumentatiestijl te hebben, waarin alle aspecten van de vermeende tegenstelling aan de orde kunnen komen.
Datzelfde geldt ook wel voor vormen van OostAziatisch boeddhisme waarin de Lotus Sutra centraal staat. Op die tekst en de aanhangers ervan ga ik nu niet in; vooral omdat ik eenvoudigweg geen affiniteit met deze traditie heb.
Een aparte traditie (het wordt ook wel 'Zen' genoemd maar dat vind ik alleen maar de verwarring verhogend) is die van degenen die op de manier van Thich Nhat Hanh beoefenen. In Nederland gebeurt dat in de sangha's (zo noemen de lokale groepen zichzelf) van leken van Leven in Aandacht .
De uitdaging voor mij in de omgang met deze beoefenaren is dat het bijna niet om de uitwisseling van opvattingen kan gaan, maar van gevoelens. Van in de groep 'gedeelde gevoelens' .
Nu heeft Thich Nhat Hanh heel veel geschreven, d.w.z. veel van zijn talks zijn in boekvorm verschenen. Zowel makkelijke teksten (zelfhulpachtig) als moeilijke (boeddhologische), met uitleg over diverse Sutta's en Sutra's. Ik denk dat het elkaar proberen te begrijpen via deze teksten kan (zeker als het begrip 'van hart tot hart' niet lukt, wat bij iemand zoals ik wel eens het geval is). Verder kan goed over (vormen van) mediteren worden gepraat; 'van gedachten gewisseld' zou ik niet zeggen, meer 'ervaringen uitgewisseld'.
Maar praten over 'dukkha' is al een stuk lastiger; als ik zeg dat het me opvalt dat Thich Nhat Hanh het daar liever niet over heeft, stagneert het gesprek. Zal wel mijn probleem zijn.
Het lastigste heb ik het met Zen, door sommigen genoemd Zen-boeddhisme; het zijn de beoefenaren van deze traditie, en oude, overwegend Japanse teksten, waarnaar ze verwijzen, die me voor raadsels stellen.
Als voorbeeld een discussie over een tekst van de Japanse Bassui (1327-1387), genaamd: 'de meditatieve kracht van Kanzeon '. Zoals uit de discussie hieronder met Jules Prast blijkt, ben ik niet verder gekomen dan het stellen van m'n centrale vraag:
Is er een 'taal' waarin boeddhisten uit verschillende tradities met elkaar van gedachten kunnen wisselen ?
Met 'een taal' bedoel ik dan een geheel van symbolen. Zoals bijvoorbeeld de wiskunde de taal is waarin natuurkundigen met elkaar kunnen praten (en als ze het oneens zijn, in ieder geval 'agree to disagree').
Als het dan niet over deze tekst van Bassui lukt, dan misschien over drie belangrijke thema's:
A Wat verstaan we onder het begrip 'BoeddhaNatuur' ?
Als het alleen zou betekenen: de mogelijkheid van elk levend wezen, ooit, in nabije of verre toekomst een Volledig Verlichte (een Boeddha dus) te worden, dan zullen weinigen met die opvatting moeilijkheden hebben. Alleen zullen sommigen die mogelijkheid meer van belang achten dan anderen.
Als het echter betekent dat ieder een 'goddelijke vonk' in zich heeft, in wezen goed is of zelfs in wezen al verlicht (Boeddha) is, dan scheiden zich de wegen tussen diverse categorieën boeddhisten.
De discussie kan daarbij ook gevoerd worden over het non-dualisme. Namelijk over de vraag of elk levend wezen naast een 'Boeddha-Natuur' tegelijk ook een 'Mara-Natuur' heeft. Het is Stephen Batchelor geweest die in zijn boek 'Mara' deze mogelijkheid geopperd heeft.
De discussie zou de vorm kunnen van: is 'non-dualisme' persé gewenst en dus (het hebben van) dualistische opvattingen ongewenst of in ieder geval minder ?
B Wat verstaan we onder 'Verlichting' ?
Een betere term dan 'Verlichting is daarbij: het 'Ontwaken'
Een discussie tussen beoefenaren van verschillende boeddhistische tradities zou kunnen gaan over de vragen:
a) Wat is 'het' eigenlijk ? D.w.z.: hoe omschrift de betreffende traditie het?
b) Hoe 'het' te bereiken; of: overkomt het je? En wie bepaalt dat je 'het' hebt (gehad)?
c) Wat verder te doen in je leven als je 'het' bereikt hebt? Niets? Of anderen helpen?
d) Een meer praktische subvraag: komt 'het' (tegenwoordig nog) vaak voor eigenlijk?
Over elk van deze vragen zijn boeken vol geschreven, per traditie, nauwelijks intertraditioneel
Wikipedia biedt een aardig overzichtsartikel .
Eén voorbeeld van een benadering vanuit Zen die mij steeds weer tot grote verbazing weet te brengen. Uit informatie door Barbara O'Brien .:
" In his book Zen Mind, Beginner's Mind, Shunryu Suzuki Roshi said that enlightenment is 'nothing special. ... You may say 'universal nature' or 'Buddha nature' or 'enlightenment.' You may call it by many names, but for the person who has it, it is nothing, and it is something.' "
Vooral Theravadin maar ook wel voor sommige beoefenaren van andere tradities slaat de vraag wat 'Verlichting' primair terug op het 'Ontwaken' van de Boeddha (soms Gautama en soms Sakyamuni genoemd). Het gaat om het beëindigen van de cyclus van het leven in samsara, zoals na de Boeddha door arhats gerealiseerd. Stappen naar dit volledige ontwaken zijn: het bereiken van de staat van stroombetreder, van éénmaalterugkerende en nietmeerterugkerende. Zie voor details bovengenoemd Wikipedia-artikel en vervolgens 'Vier graden van verlichting' .
Een benadering die hier enigszins tussen in zit maar toch vooral een wereldlijke interpretatie van 'Verlichting' geeft, is het artikel 'ENLIGHTENMENTS' (let op de meervouds-s) van Jack Kornfield. Het is uit Inquiring Mind
C Waarom mediteer je? Is boeddhisme beoefenen meer dan mediteren? En wat doe je dan eigenlijk? En welke vorm beoefenen je? Of vormen?
Een heleboel vragen tegelijk. Waar boeken vol over geschreven.
Vragen waar iemand die niet helemaal beginneling over zou moeten kunnen meepraten.
Toch doen veel boeddhisten dat niet, die doen hun eigen ding, zoals geleerd door hun eigen leraar, zonder interesse in andere vormen en andere opvattingen.
En de verschillen - tussen tradities en scholen - zijn groot !
Hier moet ik in de toekomst maar eens meer over gaan schrijven.
==============================================================
BIJLAGE
Soort van discussie over
' De meditatieve kracht van Kanzeon '
Uit Boeddhaweg januari 2014
Als je, van welke school dan ook, je aan zijn Dharma vastklampt, dan kun je nooit de Weg bewandelen, zelfs in je dromen niet, zegt de Japanse zenmeester Bassui (1327-1387) in een leerrede 'Er is geen Boeddha of Dharma buiten de ene Geest' door Bassui Tokusho
uit: Mud & Water. The Collected Teachings of Zen Master Bassui, translated by Arthur Braverman (2002),
vertaald door Jules Prast.
"Er is geen Boeddha of Dharma buiten de ene Geest. Deze is inherent aan alle mensen, overeenkomstig de gelegenheid en hun bevattingsvermogen. Wanneer een leraar over Amida spreekt tot de gewone man, dan zal hij zeggen dat er geen Geest of Dharma is buiten Amida. Spreekt hij over de wonderbaarlijke Leer, dan zal hij verklaren dat er buiten de wonderbaarlijke Leer geen Dharma is. Spreekt hij over Kanzeon, dan zal hij opmerken dat alles en iedereen Kanzeon is. Spreekt hij over de Geest, dan legt hij uit dat er geen Dharma is buiten de Geest. Wees je ervan bewust dat alle leringen met deze bedoeling worden gegeven. Begrijp je?
Hoewel arhats het hebben over drie vergiften, kent de Tathagata niet eens twee verschillende begrippen. Arhats zijn mensen die de 84.000 vormen van verwarring hebben doen uitdoven, en misschien zijn er nog te vinden bij wie de verwarring voortduurt. Maar de Tathagatha heeft geen twee manieren om de Dharma tot uitdrukking te brengen. Als je zegt dat er twee Dharma’s zijn, dan belaster je de Tathagata.
Desondanks zijn er, in overeenstemming met het karma van de gewone man, het scherpe en het stompe, oftewel de plotselinge en de geleidelijke realisatie van de Weg. De reis van verwarring naar verlichting kent een oppervlakkige en een diepgaande route. En afhankelijk van de diepgang van de reis, bestaan er hoogwaardige en meer oppervlakkige vormen van realisatie. In een sutra staat dan ook geschreven: “Tussen alle grote wijzen bestaat nog steeds onderscheid, ook al kennen ze de vormloze Dharma.”
Heeft hij evenwel de staat van verlichting niet bereikt, dan houdt iemand vast aan naam en uiterlijke vorm, terwijl hij zichzelf prijst en de Dharma de ene Dharma noemt. Sommige leringen moeten worden vereerd, meent hij, en andere zijn inferieur. Hij legt er de nadruk op dat alles van oorsprong één is, maar verdeelt het Ene in tweeën terwijl hij probeert zijn gedachten ermee in harmonie te brengen. IJs en kokend water zijn van oorsprong bijvoorbeeld beide koel water. Toch blijft ijs hard wanneer het niet is gesmolten. En warm wat blijft warm zolang het niet is afgekoeld.
...
Dharma is innerlijke realisatie. Niet-Dharma bestaat uit formele aspecten, zoals naam en vorm, geschriften en gezegden, enzovoorts. Of je je nu vasthoudt aan de binnen- of de buitenkant, het is altijd het zelf dat aan het werk is. Alweer zegt de sutra: “Laat de Geest worden geboren die geen verblijfplaats kent.” Als iemand zegt dat hij Boeddha is, dan verblijft hij in Boeddha; als iemand zegt dat hij een gewone mens is, dan verblijft hij in het rijk van de gewone man. Als je een lering aanhangt, om het even of deze is van Zen of de Reine Land-school, dan is die lering jouw verblijfplaats.
Wat nu wanneer je hele lichaam geen verblijfplaats heeft? Wat is dan de Geest? Stel je ogen hierop in, hier en nu. Als je echt de geur van thee wilt leren kennen, leeg en reinig je mond dan zodat er geen smaak of geur achterblijft. Wil je de Boeddhadharma verwerkelijken, zorg dat je dan eerst de ideeën kwijtraakt van iemand die zich vastklampt aan de Boeddhadharma. Je zult ogenblikkelijk je oorspronkelijk gelaat terugvinden.
Dit oorspronkelijk gelaat was er al voordat de Boeddha in de wereld verscheen, voordat er sprake was van Eén Dharma, voordat jijzelf werd geboren, toen er nog niets was dat als geest of natuur kon worden benoemd. Pas wanneer deze oorspronkelijke geest tot leven wordt gebracht en een naam krijgt, komen we te spreken over de meditatieve kracht van Kanzeon.
Wanneer je duidelijk doordringt in het naamloze, bén je precies op dat moment Kanzeon, bén je Amida. Dan is het, voor de eerste keer, op zijn plaats te zeggen dat er niet twee Dharma’s zijn, maar één, welke naam je hier verder ook aan geeft. Het is echter een misverstand te verklaren dat alle scholen verschillend zijn of dat er geen twee Dharma’s zijn, zolang je spreekt op basis van je persoonlijke begrip, voordat je in de diepste diepte van je aard hebt geschouwd en tot ontwaken bent gekomen op de Weg.
Joop Romeijn zegt: 10 januari 2014 om 09:02
Jules, heb jij suggesties over de wijze waarop eventueel over deze en vergelijkbare teksten van gedachten gewisseld kan worden?
In een soort meta-taal, een andere ‘taal’ dan die van deze teksten zelf, een religie-wetenschappelijk jargon misschien?
Want nu kan ik alleen maar bij voortduring dingen zeggen als: daar geloof ik niet in, daar ben ik het niet mee eens, dat klopt niet, dat is onlogisch etc.
Misschien is deze taal er eenvoudigweg niet en moeten we de kloof accepteren.
Eén voorbeeld: Ik zeg dat er minstens … twee Dharma’s zijn, plus nog een Dhamma; belaster ik dan de Tathagata ?
Jules Prast zegt: 10 januari 2014 om 14:00
Geen kloof in de taal van hart tot hart
Joop Romeijn zegt: 10 januari 2014 om 15:47
Dat is de taal waarin jij schrijft, niet mijn taal.
Ik zoek een gemeenschappelijke taal (en het ‘hart’ is een bloedpompende spier) ”
Hier eindigde (kennelijk) de discussie.
zaterdag 1 februari 2014
Een boeddhist droomt zich af. Prinses Beatrix krijgt boekje met religieuze droompjes voor ons land
Een paar dagen voor haar verjaardag (gisteren) heeft Prinses Beatrix van de organisatie In Vrijheid Verbonden deze week een boek gekregen, met als titel 'RELIGIES DROMEN VOOR ONS LAND . Zie hun website .
Uit de Inleiding: “ Vijf religies, verenigd in In Vrijheid Verbonden, leveren in dit boek een bijdrage. Ieder nam vanuit de droom een stukje van het boek voor zijn rekening. We hebben daarbij niet alleen een droom onder woorden gebracht, maar we koppelen die droom aan een specifiek onderdeel van het boek, zodat het boek zelf als metafoor kan worden gezien van een geïntegreerde inspanning ter ondersteuning van het koningschap. Daartoe zijn onderdelen van het boek met enige willekeur verdeeld over vijf grote religies en is aan vertegenwoordigers gevraagd om dat onderdeel als beeldspraak te verwerken van wat de eigen geloofsovertuiging kan betekenen voor het Koninkrijk der Nederlanden.
De opzet is als volgt:
- van joodse zijde is nagedacht over de cover;
- hindoes bezonnen zich op het schutblad;
- boeddhisten kozen het lettertype;
- moslims symboliseerden het leeslint;
- en christenen dachten na over de illustratie ”
Andere levensbeschouwingen dan deze vijf wereldreligies (een Westers kolonialistisch concept) komen niet aan de orde. Alsof het humanisme er niet toe doet. En alsof deze religies een eenheid vormen.
Het hoofdstukje (het zijn korte dromen) over het boeddhisme is geschreven door al decennia bekende Shambhala-boeddhist Han de Wit. (Lees over de Nederlandse babyboomer-boeddhisten http://openboeddhisme.nl/babyboomers-domineren-boeddhistische-zuil/ .)
Hieronder neem ik het integraal op; even heb ik overwogen niet-relevante passages over te slaan, maar het is moeilijk te bepalen wat relevant is.
De tekst is bekend, voorjaar 2013 heeft Han, toelevend naar de inhuldiging van Willem-Alexander als koning, een langere versie, leurend om ondersteuning, verspreid.
Zie bv mijn blog uit april 2013 en (mijn reactie op) een artikel in het BD uit die periode.
Eigenlijk was ik van plan dit (hoofdstuk uit) het boek te recenseren en deze droom van een boeddhist te analyseren.
Maar de inhoud is door de inkorting ten opzichte van de versie van bijna een jaar geleden nog simplistischer geworden, dat ik het ook kort kan houden:
Naast de 'fundamentele goedheid' is er ook - in mijn ervaring - de hier genegeerde 'fundamentele slechtheid' van de mens.
En dan nog 'goedheid' en 'slechtheid' zonder het woord 'fundament' daarbij; want leegte (sunyata) betekent juist het niet hebben van een fundament.
Anders gezegd, we kunnen wel goed zijn en die goedheid is ook wel een beetje te ontwikkelen.
Maar een heel andere vraag is of 'goedheid' het enige principe is voor een rechtvaardige samenleving; georganiseerd wantrouwen is voor een goed functionerende democratie (en daar gaat Shambala helemaal niet over) ook wel nuttig.
Genant dat dit namens het boeddhisme wordt gebracht.
In de stuurgroep/klankbordgroep van 'In Vrijheid Verbonden' zitten namens de BUN de ex-bestuursleden Rinus Laban, Varamitra en Jan Willem Houthoff; die hebben kennelijk hun zegen aan deze tekst gegeven.
Arme Beatrix, om zo'n cadeau te krijgen.
PS
De BOS maakt het trouwens nog bonter door (op 2 en 8 februari) een uitzending van de leraar van Han de Wit (en zoon/opvolger van Chögyam Trungpa), Sakyong Mipham Rinpoche de titel te geven van 'An Uncommon King - Leider van een verlichte samenleving'.
Laat ik het nog maar eens duidelijk zeggen: Er is niet zoiets als een verlichte samenleving, en die gaat er ook niet komen. Met of zonder leider (of koning) er van.
==================================================================
Uit: RELIGIES DROMEN VOOR ONS LAND
...
de verticale oriëntatie
– een bijdrage vanuit het Boeddhisme – [door Han de Wit]
Het door de Boeddhisten gekozen lettertype is ‘Century Gothic’. De reden om voor dit lettertype te kiezen is, naast esthetiek, de belangrijkste eigenschappen van de gotiek of ‘Gothic’, namelijk de 'drang naar verticaliteit' en naar 'licht’, iets waarin vele religies elkaar vinden. De gotiek wordt gezien als de eerste echt vernieuwende stijl sinds de val van het Romeinse Rijk, iets dergelijks geldt ook voor de interreligieuze dialoog, die een vernieuwend fenomeen is na eeuwen van Christelijk overwicht.
De naam van het lettertype is tevens een knipoog naar het Christelijk fundament waarop de Nederlandse samenleving is gebouwd en waarin andere religies nu ook kunnen floreren. Tenslotte verbruikt ‘Century Gothic’ circa 30% minder inkt en is daarom bescheiden met respect voor het mysterie van de schepping, eigenschappen die in alle religies belichaamd worden.
Humane samenleving
Van oudsher is in het Boeddhisme nagedacht over hoe een humane of verlichte samenleving te scheppen. Pogingen daartoe zijn ook ondernomen. Heel bekend is de samenleving, die door Indiase keizer Ashoka van de Maurya dynastie uit de 3e eeuw voor Christus werd gecreëerd.
Al deze pogingen gaan terug op een nog oudere legende over het koninkrijk Shambhala en zijn koning Suchandra, die een leerling van de Boeddha was. Shambhala was zo’n verlichte samenleving. De maatschappelijke taak van de koning was deze principes levend te houden. Wat voor principes waren dat? Het waren, zo wordt gezegd, principes van het hart. Zulke principes zijn niet gebaseerd op een maatschappelijke theorie of politieke ideologie,
maar op een héél persoonlijke en tegelijk universele menselijke ervaring: de ervaring dat wij ten diepste goedwillende wezens zijn: we willen van ons leven en onze samenlevingsverbanden, van gezin tot maatschappij, iets maken. Het ervaren van dat verlangen in onszelf wordt in Shambhala de ervaring van onze fundamentele goedheid genoemd. Die ervaring is van alle tijden en alle culturen. Het is het fundament van onze menselijkheid, van onze boeddhanatuur. Gezegd wordt dat ieder mens die bezit en bij momenten ervaart. Ze is de vitaliteit van onszelf en van èlke cultuur.
Vertrouwen bindt
Maar hoe gaat een samenleving er uit zien, als die juist door wantrouwen en twijfel aan de goede gezindheid van anderen (en van onszelf!) wordt gevormd? Heeft zij toekomst? Vertrouwen verbindt, wantrouwen ontbindt een samenleving. Dat mensen er ten diepste naar verlangen dat het goed gaat met henzelf, hun naasten, ja, met de wereld, daarvoor is dan geen plaats. Weliswaar voelen we zelf, bijna stiekem, dat verlangen wel, maar denken toch al gauw dat het bij andere mensen mogelijk anders ligt. En zij denken dat over ons! Waar komt anders alle ellende, agressie en hardvochtigheid die we om ons heen zien, vandaan? Als de duivel dan niet bestaat, dan moeten het toch de mensen zelf zijn waarin duivelse krachten wonen? Het klinkt zo logisch.
En toch, we voelen in onszelf dit diepe verlangen! Is niet juist het verdriet, de boosheid die we voelen als we leed en onrecht om ons heen zien, het onomstotelijke bewijs dat dit verlangen in ons leeft? En is het niet zelfs aanwezig als we vanuit die frustratie en boosheid allerlei domme dingen doen? Immers, als het niét in ons zou leven, dan zou leed en onrecht ons niet deren. Maar het is andersom: wanneer dit verlangen wordt vervuld, doet dat ons goed. Het inspireert ons. Het maakt ons, in de meest diepe zin, gelukkig, we zijn en voelen ons op ons best: we ervaren onze fundamentele goedheid.
Fundamentele goedheid
Wat betekent dit alles nu voor onze omgang met onze westerse samenleving in deze tijd? Net zoals koning Suchandra die elementen in zijn koninkrijk zocht, die een verlichte samenleving kunnen ondersteunen, zo kunnen ook wij die aspecten in onze westerse samenleving gaan ondersteunen, die met onze fundamentele goedheid resoneren. Welke dat zijn, dat zullen we in elke situatie steeds opnieuw en fris moeten inschatten. Daar is geen formule voor te geven. Door onze ervaring van onze fundamentele goedheid te cultiveren en te leren vertrouwen, kunnen we leren vanuit deze ervaring te handelen, te spreken, werken, organiseren en wat niet al. En dat niet uit plichtsgevoel, of uit angst voor vergelding of straf en al helemaal niet vanuit een vooropgezette ideologie, maar vanuit de wetenschap en ervaring dat handelen vanuit fundamentele goedheid onze cultuur verheft en humaniseert. Zo brengen we een verlichte manier van samenleven dichterbij, in ons gezin, in onze vriendenkring, ons werk en de maatschappij.
Bron: Boek 'Religies dromen voor ons land'
Uit de Inleiding: “ Vijf religies, verenigd in In Vrijheid Verbonden, leveren in dit boek een bijdrage. Ieder nam vanuit de droom een stukje van het boek voor zijn rekening. We hebben daarbij niet alleen een droom onder woorden gebracht, maar we koppelen die droom aan een specifiek onderdeel van het boek, zodat het boek zelf als metafoor kan worden gezien van een geïntegreerde inspanning ter ondersteuning van het koningschap. Daartoe zijn onderdelen van het boek met enige willekeur verdeeld over vijf grote religies en is aan vertegenwoordigers gevraagd om dat onderdeel als beeldspraak te verwerken van wat de eigen geloofsovertuiging kan betekenen voor het Koninkrijk der Nederlanden.
De opzet is als volgt:
- van joodse zijde is nagedacht over de cover;
- hindoes bezonnen zich op het schutblad;
- boeddhisten kozen het lettertype;
- moslims symboliseerden het leeslint;
- en christenen dachten na over de illustratie ”
Andere levensbeschouwingen dan deze vijf wereldreligies (een Westers kolonialistisch concept) komen niet aan de orde. Alsof het humanisme er niet toe doet. En alsof deze religies een eenheid vormen.
Het hoofdstukje (het zijn korte dromen) over het boeddhisme is geschreven door al decennia bekende Shambhala-boeddhist Han de Wit. (Lees over de Nederlandse babyboomer-boeddhisten http://openboeddhisme.nl/babyboomers-domineren-boeddhistische-zuil/ .)
Hieronder neem ik het integraal op; even heb ik overwogen niet-relevante passages over te slaan, maar het is moeilijk te bepalen wat relevant is.
De tekst is bekend, voorjaar 2013 heeft Han, toelevend naar de inhuldiging van Willem-Alexander als koning, een langere versie, leurend om ondersteuning, verspreid.
Zie bv mijn blog uit april 2013 en (mijn reactie op) een artikel in het BD uit die periode.
Eigenlijk was ik van plan dit (hoofdstuk uit) het boek te recenseren en deze droom van een boeddhist te analyseren.
Maar de inhoud is door de inkorting ten opzichte van de versie van bijna een jaar geleden nog simplistischer geworden, dat ik het ook kort kan houden:
Naast de 'fundamentele goedheid' is er ook - in mijn ervaring - de hier genegeerde 'fundamentele slechtheid' van de mens.
En dan nog 'goedheid' en 'slechtheid' zonder het woord 'fundament' daarbij; want leegte (sunyata) betekent juist het niet hebben van een fundament.
Anders gezegd, we kunnen wel goed zijn en die goedheid is ook wel een beetje te ontwikkelen.
Maar een heel andere vraag is of 'goedheid' het enige principe is voor een rechtvaardige samenleving; georganiseerd wantrouwen is voor een goed functionerende democratie (en daar gaat Shambala helemaal niet over) ook wel nuttig.
Genant dat dit namens het boeddhisme wordt gebracht.
In de stuurgroep/klankbordgroep van 'In Vrijheid Verbonden' zitten namens de BUN de ex-bestuursleden Rinus Laban, Varamitra en Jan Willem Houthoff; die hebben kennelijk hun zegen aan deze tekst gegeven.
Arme Beatrix, om zo'n cadeau te krijgen.
PS
De BOS maakt het trouwens nog bonter door (op 2 en 8 februari) een uitzending van de leraar van Han de Wit (en zoon/opvolger van Chögyam Trungpa), Sakyong Mipham Rinpoche de titel te geven van 'An Uncommon King - Leider van een verlichte samenleving'.
Laat ik het nog maar eens duidelijk zeggen: Er is niet zoiets als een verlichte samenleving, en die gaat er ook niet komen. Met of zonder leider (of koning) er van.
==================================================================
Uit: RELIGIES DROMEN VOOR ONS LAND
...
de verticale oriëntatie
– een bijdrage vanuit het Boeddhisme – [door Han de Wit]
Het door de Boeddhisten gekozen lettertype is ‘Century Gothic’. De reden om voor dit lettertype te kiezen is, naast esthetiek, de belangrijkste eigenschappen van de gotiek of ‘Gothic’, namelijk de 'drang naar verticaliteit' en naar 'licht’, iets waarin vele religies elkaar vinden. De gotiek wordt gezien als de eerste echt vernieuwende stijl sinds de val van het Romeinse Rijk, iets dergelijks geldt ook voor de interreligieuze dialoog, die een vernieuwend fenomeen is na eeuwen van Christelijk overwicht.
De naam van het lettertype is tevens een knipoog naar het Christelijk fundament waarop de Nederlandse samenleving is gebouwd en waarin andere religies nu ook kunnen floreren. Tenslotte verbruikt ‘Century Gothic’ circa 30% minder inkt en is daarom bescheiden met respect voor het mysterie van de schepping, eigenschappen die in alle religies belichaamd worden.
Humane samenleving
Van oudsher is in het Boeddhisme nagedacht over hoe een humane of verlichte samenleving te scheppen. Pogingen daartoe zijn ook ondernomen. Heel bekend is de samenleving, die door Indiase keizer Ashoka van de Maurya dynastie uit de 3e eeuw voor Christus werd gecreëerd.
Al deze pogingen gaan terug op een nog oudere legende over het koninkrijk Shambhala en zijn koning Suchandra, die een leerling van de Boeddha was. Shambhala was zo’n verlichte samenleving. De maatschappelijke taak van de koning was deze principes levend te houden. Wat voor principes waren dat? Het waren, zo wordt gezegd, principes van het hart. Zulke principes zijn niet gebaseerd op een maatschappelijke theorie of politieke ideologie,
maar op een héél persoonlijke en tegelijk universele menselijke ervaring: de ervaring dat wij ten diepste goedwillende wezens zijn: we willen van ons leven en onze samenlevingsverbanden, van gezin tot maatschappij, iets maken. Het ervaren van dat verlangen in onszelf wordt in Shambhala de ervaring van onze fundamentele goedheid genoemd. Die ervaring is van alle tijden en alle culturen. Het is het fundament van onze menselijkheid, van onze boeddhanatuur. Gezegd wordt dat ieder mens die bezit en bij momenten ervaart. Ze is de vitaliteit van onszelf en van èlke cultuur.
Vertrouwen bindt
Maar hoe gaat een samenleving er uit zien, als die juist door wantrouwen en twijfel aan de goede gezindheid van anderen (en van onszelf!) wordt gevormd? Heeft zij toekomst? Vertrouwen verbindt, wantrouwen ontbindt een samenleving. Dat mensen er ten diepste naar verlangen dat het goed gaat met henzelf, hun naasten, ja, met de wereld, daarvoor is dan geen plaats. Weliswaar voelen we zelf, bijna stiekem, dat verlangen wel, maar denken toch al gauw dat het bij andere mensen mogelijk anders ligt. En zij denken dat over ons! Waar komt anders alle ellende, agressie en hardvochtigheid die we om ons heen zien, vandaan? Als de duivel dan niet bestaat, dan moeten het toch de mensen zelf zijn waarin duivelse krachten wonen? Het klinkt zo logisch.
En toch, we voelen in onszelf dit diepe verlangen! Is niet juist het verdriet, de boosheid die we voelen als we leed en onrecht om ons heen zien, het onomstotelijke bewijs dat dit verlangen in ons leeft? En is het niet zelfs aanwezig als we vanuit die frustratie en boosheid allerlei domme dingen doen? Immers, als het niét in ons zou leven, dan zou leed en onrecht ons niet deren. Maar het is andersom: wanneer dit verlangen wordt vervuld, doet dat ons goed. Het inspireert ons. Het maakt ons, in de meest diepe zin, gelukkig, we zijn en voelen ons op ons best: we ervaren onze fundamentele goedheid.
Fundamentele goedheid
Wat betekent dit alles nu voor onze omgang met onze westerse samenleving in deze tijd? Net zoals koning Suchandra die elementen in zijn koninkrijk zocht, die een verlichte samenleving kunnen ondersteunen, zo kunnen ook wij die aspecten in onze westerse samenleving gaan ondersteunen, die met onze fundamentele goedheid resoneren. Welke dat zijn, dat zullen we in elke situatie steeds opnieuw en fris moeten inschatten. Daar is geen formule voor te geven. Door onze ervaring van onze fundamentele goedheid te cultiveren en te leren vertrouwen, kunnen we leren vanuit deze ervaring te handelen, te spreken, werken, organiseren en wat niet al. En dat niet uit plichtsgevoel, of uit angst voor vergelding of straf en al helemaal niet vanuit een vooropgezette ideologie, maar vanuit de wetenschap en ervaring dat handelen vanuit fundamentele goedheid onze cultuur verheft en humaniseert. Zo brengen we een verlichte manier van samenleven dichterbij, in ons gezin, in onze vriendenkring, ons werk en de maatschappij.
Bron: Boek 'Religies dromen voor ons land'
woensdag 8 januari 2014
Nog één keer het BoeddhistischDagblad, een paar reacties en contrareacties
Begin deze week kreeg ik een mail van de hoofdredacteur en baas (zijn uitdrukking) van het BoeddhistischDagblad, Joop Ha Hoek, waarin deze mij verbood nog langer de in zijn ogen zieke stukjes te plaatsen zoals ik omtrent de jaarwisseling kennelijk heb gedaan. Of het een volledige ban is, weet ik eigenlijk niet, misschien worden brave (positieve, adorerende) stukjes van mij nog wel opgenomen maar dat ga ik niet proberen.
Omdat waarschijnlijk de mededeling van deze mail aan mij niet aan de BD-lezers wordt gemeld, geef ik een aantal van de meest relevante passages eruit weer:
“From: boeddhistischdagblad@xxx
To: jwromeijn@xxx
CC: edje2002@xxx; xxx@onkruid.nl; ujukarin@xxx; andre@xxx; pauladewys@xxx; info@tilanusxxx; reinier@tilanusxxx; xxx@bosrtv.nl; vanbuuren@xxx; d.varamitra@dji.minjus.nl; varamitra@xxx; varamitra@xxx
Subject: Joop Romeijn, de BUN en de Dalai Lama
Date: Mon, 6 Jan 2014 16:52:43 +0100
Goedemiddag Joop, ik ken inmiddels via verschillende publicaties -in onder meer jouw weblog- jouw obsessieve gedachten en ideeën over de BUN, BOS, BZI en academische opleiding geestelijke verzorgers. Het staat je vrij die te hebben, voor mij zijn het meningen van een privépersoon, niet geënt op realistische omstandigheden. De vrijheid om je te uiten wordt echter ingeperkt als je meent de kolommen van het Boeddhistisch Dagblad daarvoor te kunnen misbruiken. In recente publicaties in mijn krant –onder meer het bezoek van de Dalai Lama aan Nederland- voerde je (het voortbestaan van) de BUN op, gekoppeld aan de functies en over de ruggen heen van Paula de Wys en Reinier Tilanus. Zo bezoedelde je een mooi bericht over een mooi mens. Ik vind dit werkelijk ziekmakend.
In plaats van dat je blij bent dat er mensen zijn die naast hun werkzaamheden voor de BUN ook nog belangeloos het bezoek van de Dalai Lama aan ons land voorbereiden en ze daarvoor het respect geeft dat ze verdienen, schok je hen en anderen met je misselijkmakende en zieke gedachten over de BUN. Want dat is waar het om gaat. Een paar dagen geleden meende je Ujukarin in een reactie een vermeend voorzitterschap van de BUN toe te moeten dichten.
En nog wat langer geleden meende je …. te moeten diskwalificeren.
...
Als baas van het Boeddhistisch Dagblad ontzeg ik je nu de mogelijkheid om in mijn krant dergelijke uitlatingen te publiceren. Het zijn gedachtenspinsels van een man met een haatdragende geest die de toekomst naar zijn hand wil zetten. Je beschadigt er bewust goedwillende en liefdevolle mensen mee, die hun vrije tijd belangeloos steken in het boeddhisme en de verschillende organisaties.
…
Mijn mail aan jou komt stand zonder ruggenspraak met de BUN of wie dan ook. Ze vertolken mijn persoonlijke gevoelens en die van mij als hoofdredacteur van deze krant en worden op eigen initiatief en met de beste intentie weergegeven.
Ik wens je een goed 2014.”
======================================================
Als mogelijke laatste keer een paar reacties van mij, zonder reacties van anderen (die zijn in het BD te lezen; vooral blijven doen, dan weet u wat er in het lieve deel van boeddhistisch Nederland leeft).
Twee maal op boeddhistischdagblad.nl/dalai-lama-bezoekt-begin-mei-2014-nederland/, van 27 en van 30 december 2014:
“ Goed nieuws voor alle geïnteresseerden in het boeddhisme en alle beoefenaren ervan, met name die van het Tibetaans boeddhisme.
Een belangrijk verschil met het vorige bezoek is ook dat de Dalai Lama niet langer de politiek leider van de Tibetanen (in ballingschap) is, dat is sinds zomer 2011 de verkozen Lobsang Sangay.
De Dalai Lama kan nu komen als boeddhist en als spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten. Voor ons als aanhangers van de scheiding van kerk en staat is dat wel zo zuiver. “
…
“ Paula de Wys en Reinier Tilanus worden met name genoemd als organisatoren van dit gebeuren; daar zullen ze hun handen vol aan hebben in 2014. Ik wens ze sterkte.
Ze zijn echter ook BUN-bestuurslid, daar zullen ze dus geen tijd voor hebben.
Bovendien hebben we eerder in het BD gelezen dat de voorzitter van de BUN komend voorjaar vertrekt en de penningmeester al eerder. Wie blijft er nog over?
Het werk lijkt nu al stil te staan, we hebben (in het BD) niets van de ledenvergadering afgelopen najaar gelezen, vroeger was dat wel het geval. De VU kan bv nu al volledig haar gang gaan met de opleiding tot ‘buddhist chaplain’ zondere publieke boeddhistische controle (Of werkt de Dhamma Advies Raad wel?)
Straks stopt de BUN er nog eerder mee dan ik voorspeld had, namelijk eind 2015 als hun omroeplicensie afloopt op grond waarvan de BOS kan uitzenden. Dat mag toch niet gebeuren?
Ik wens eenieder een goed 2014 toe. “
Een paar reacties van mij op boeddhistischdagblad.nl/siddhattha-gotama-de-boeddhist-2/
van 1, 3 en 4 januari 2014 (een reactie op Jules Prast heb ik in m'n vorige blog opgenomen, de opmerking over 'onwetendheid' is eigenlijk ook aan hem gericht, want hij benadrukt nogal het 'niet weten'. )
“Ook een gelukkig nieuwjaar aan allen! Dat het opnieuw een jaar mag worden van verminderde onwetendheid (avijja).
Robert, ik had me kunnen voorstellen dat je niet had gereageerd omdat André schrijft als de traditionele Aziatische leraar, ponerend zonder zichtbare interesse in discussie of tegenspraak.
Ik kan me echter ook voorstellen dat je wel heb gereageerd. Alleen schiet je wat door als je over de ‘Sankriet Canon’ schrijft, alsof er een homogeen en ongeveer tegelijkertijd gecomponeerd geheel van teksten is.
Sommige Mahayana-teksten zijn van voor onze jaartelling en sommige van (eeuwen) na onze jaartelling. Sommige zijn in het Sanskriet geschreven en later in het Chinees vertaald, sommige zijn oorspronkelijk Chinese composities zoals de Hart Sutra (en misschien geldt dat ook wel voor Tibetaans, daar weet ik te weinig van).
Ditzelfde geldt voor de Pali Canon; al denk ik wel dat de gemiddelde leeftijd daarvan wat hoger is; maar ook hier is er sprake van voor (misschin 400 jaar voor, misschien 100 jaar voor) en teksten na onze jaartelling.
Maar wat doet dat er toe? Theravada en Zen zijn toch gewoon twee verschillende religies (of filosofieën); net zo als Nichiren en Tibetaans boeddhisme dat zijn? Ze hebben maar twee zaken gemeenschappelijk: het gebruik van de naam ‘Boeddha’ en de neiging om hun teksten ouder te laten lijken dan ze zijn: te antedateren
Wij zijn dol op authenticiteit, waarbij het lastig is dat dat twee betekenissen heeft:
- zuiver, direct uit het hart komend
- oorspronkelijk en dus uit de oudheid komend.
Die twee zijn wat lastig te verenigen, dat is het hele probleem. “
Op een reactie van Ujukarin:
“Schitterend, ik zou haast zeggen: hier spreekt de nieuwe BUN-voorzitter
Terecht leg je nadruk op de sangha, in plaats van op de leraar zoals velen helaas doen.
Alleen vind ik je wel wat oordelend als je zegt “wie … niets van Vriendschap/Sangha respecteert is dus m.i. ook geen volgeling van de Dhamma “. Zelfs als je het teveel gebruikte woord ‘respecteren’ vervangt door bv ‘nodig denkt te hebben’, dan nog vind ik deze laatste zin van je heldere betoog overbodig.”
En idem van 4 januari:
“Waarom niet, je naam wordt genoemd, het is maar voor twee jaar, Ujukarin?
Nu de kern: ik ben het wel met je eens dat samen beoefenen essentieel want verrijkend (mudita-gevend) is, maar wil een anderen uitsluitende zin als 'ik herken ze niet als mede-gangers op het pad' niet voor m’n rekening nemen.
En uiteindelijk moet men ook z’n groep durven kunnen loslaten.
Geheel terzijde, voor de liefhebbers van de Hart Sutra (u weet wel, van ‘Vorm is leegte’), een variant gecomponeerd in de 20e eeuw van onze jaartelling:
”The Hard Sutra
Thus have I heard. At one time the Blessed One was staying at Savatthi,
in Jetavana, Anathapindika’s Park. ‘Monks,’ the Blessed One addressed
the community of monks. ‘Yes, Blessed One,’ the monks replied. The
Blessed one stated: ‘Monks, there is but one way to learn and that is the
hard way. Do not be deceived.’ The monks rejoiced at the Blessed One’s words. ”
‘De harde weg’, daar houden sommige beoefenaren vast niet van. “
======================================================
Tot zover deze citaten van mezelf
Ik heb wel ergere dingen geschreven in m'n leven. Maar schrijven over de Dalai Lama ligt kennelijk gevoelig, terwijl het bezoek van deze spiritueel leider van de Gelugpa's voor mij dezelfde beperkte betekenis heeft als een bezoek van een (rooms-katholieke) Paus aan Nederland voor een protestant.
Opvallend is dat de persoon met de naam Anne, degene waarmee ik medio 2013 herhaaldelijk botste, op 7 januari het beste commentaar op de reacties over dit bezoek heeft gegeven: “Wel jammer dat het meer om de man dan om zijn boodschap lijkt te gaan.”
Waar de hoofdredacteur van het BD kennelijk geen oog voor heeft, is het centrale thema in deze en andere reacties van mij de afgelopen maand: de cultuur bij Nederlandse boeddhisten van het elkaar (inclusief de leraar) bewonderen ; dat soort feestjes wil ik inderdaad soms wel bederven.
Eén punt in de mail verbaast me, namelijk dat in het lijstje van mijn 'obsessieve gedachten' ook die over een ' academische opleiding geestelijke verzorgers ' is opgenomen; terwijl ik veel positiever ten opzichte van die opleiding sta als bv André Kalden en Joop Ha Hoek en veel anti-intellectualistische boeddhisten, en ik daar tal van constructieve ideeën over gelanceerd heb, kritisch maar constructief (behalve dan, dat moet ik wel toegeven, als het over de BZI gaat, want dat is naatje).
En één punt amuseert me (twee eigenlijk, ook dat er drie cc's van de mail naar Varamitra zijn gegaan, heeft die zoveel rollen?), namelijk het verwijt dat ik "de toekomst naar mijn hand wil zetten.". Liever het verleden naar m'n hand zetten dan; of liever de toekomst naar andermans hand zetten dan?
Op één punt tenslotte heeft Hoek gelijk: mijn vastberadenheid t.a.v. de gewenste opheffing van de BUN is in de loop der jaren niet verminderd (waarbij voorzitters kwamen en voorzitters gingen); dat kan inderdaad een obsessie genoemd worden. Daar kan ik wel mee stoppen, dat hoeft niet meer; toch nog een goed voornemen dit jaar.
Omdat waarschijnlijk de mededeling van deze mail aan mij niet aan de BD-lezers wordt gemeld, geef ik een aantal van de meest relevante passages eruit weer:
“From: boeddhistischdagblad@xxx
To: jwromeijn@xxx
CC: edje2002@xxx; xxx@onkruid.nl; ujukarin@xxx; andre@xxx; pauladewys@xxx; info@tilanusxxx; reinier@tilanusxxx; xxx@bosrtv.nl; vanbuuren@xxx; d.varamitra@dji.minjus.nl; varamitra@xxx; varamitra@xxx
Subject: Joop Romeijn, de BUN en de Dalai Lama
Date: Mon, 6 Jan 2014 16:52:43 +0100
Goedemiddag Joop, ik ken inmiddels via verschillende publicaties -in onder meer jouw weblog- jouw obsessieve gedachten en ideeën over de BUN, BOS, BZI en academische opleiding geestelijke verzorgers. Het staat je vrij die te hebben, voor mij zijn het meningen van een privépersoon, niet geënt op realistische omstandigheden. De vrijheid om je te uiten wordt echter ingeperkt als je meent de kolommen van het Boeddhistisch Dagblad daarvoor te kunnen misbruiken. In recente publicaties in mijn krant –onder meer het bezoek van de Dalai Lama aan Nederland- voerde je (het voortbestaan van) de BUN op, gekoppeld aan de functies en over de ruggen heen van Paula de Wys en Reinier Tilanus. Zo bezoedelde je een mooi bericht over een mooi mens. Ik vind dit werkelijk ziekmakend.
In plaats van dat je blij bent dat er mensen zijn die naast hun werkzaamheden voor de BUN ook nog belangeloos het bezoek van de Dalai Lama aan ons land voorbereiden en ze daarvoor het respect geeft dat ze verdienen, schok je hen en anderen met je misselijkmakende en zieke gedachten over de BUN. Want dat is waar het om gaat. Een paar dagen geleden meende je Ujukarin in een reactie een vermeend voorzitterschap van de BUN toe te moeten dichten.
En nog wat langer geleden meende je …. te moeten diskwalificeren.
...
Als baas van het Boeddhistisch Dagblad ontzeg ik je nu de mogelijkheid om in mijn krant dergelijke uitlatingen te publiceren. Het zijn gedachtenspinsels van een man met een haatdragende geest die de toekomst naar zijn hand wil zetten. Je beschadigt er bewust goedwillende en liefdevolle mensen mee, die hun vrije tijd belangeloos steken in het boeddhisme en de verschillende organisaties.
…
Mijn mail aan jou komt stand zonder ruggenspraak met de BUN of wie dan ook. Ze vertolken mijn persoonlijke gevoelens en die van mij als hoofdredacteur van deze krant en worden op eigen initiatief en met de beste intentie weergegeven.
Ik wens je een goed 2014.”
======================================================
Als mogelijke laatste keer een paar reacties van mij, zonder reacties van anderen (die zijn in het BD te lezen; vooral blijven doen, dan weet u wat er in het lieve deel van boeddhistisch Nederland leeft).
Twee maal op boeddhistischdagblad.nl/dalai-lama-bezoekt-begin-mei-2014-nederland/, van 27 en van 30 december 2014:
“ Goed nieuws voor alle geïnteresseerden in het boeddhisme en alle beoefenaren ervan, met name die van het Tibetaans boeddhisme.
Een belangrijk verschil met het vorige bezoek is ook dat de Dalai Lama niet langer de politiek leider van de Tibetanen (in ballingschap) is, dat is sinds zomer 2011 de verkozen Lobsang Sangay.
De Dalai Lama kan nu komen als boeddhist en als spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten. Voor ons als aanhangers van de scheiding van kerk en staat is dat wel zo zuiver. “
…
“ Paula de Wys en Reinier Tilanus worden met name genoemd als organisatoren van dit gebeuren; daar zullen ze hun handen vol aan hebben in 2014. Ik wens ze sterkte.
Ze zijn echter ook BUN-bestuurslid, daar zullen ze dus geen tijd voor hebben.
Bovendien hebben we eerder in het BD gelezen dat de voorzitter van de BUN komend voorjaar vertrekt en de penningmeester al eerder. Wie blijft er nog over?
Het werk lijkt nu al stil te staan, we hebben (in het BD) niets van de ledenvergadering afgelopen najaar gelezen, vroeger was dat wel het geval. De VU kan bv nu al volledig haar gang gaan met de opleiding tot ‘buddhist chaplain’ zondere publieke boeddhistische controle (Of werkt de Dhamma Advies Raad wel?)
Straks stopt de BUN er nog eerder mee dan ik voorspeld had, namelijk eind 2015 als hun omroeplicensie afloopt op grond waarvan de BOS kan uitzenden. Dat mag toch niet gebeuren?
Ik wens eenieder een goed 2014 toe. “
Een paar reacties van mij op boeddhistischdagblad.nl/siddhattha-gotama-de-boeddhist-2/
van 1, 3 en 4 januari 2014 (een reactie op Jules Prast heb ik in m'n vorige blog opgenomen, de opmerking over 'onwetendheid' is eigenlijk ook aan hem gericht, want hij benadrukt nogal het 'niet weten'. )
“Ook een gelukkig nieuwjaar aan allen! Dat het opnieuw een jaar mag worden van verminderde onwetendheid (avijja).
Robert, ik had me kunnen voorstellen dat je niet had gereageerd omdat André schrijft als de traditionele Aziatische leraar, ponerend zonder zichtbare interesse in discussie of tegenspraak.
Ik kan me echter ook voorstellen dat je wel heb gereageerd. Alleen schiet je wat door als je over de ‘Sankriet Canon’ schrijft, alsof er een homogeen en ongeveer tegelijkertijd gecomponeerd geheel van teksten is.
Sommige Mahayana-teksten zijn van voor onze jaartelling en sommige van (eeuwen) na onze jaartelling. Sommige zijn in het Sanskriet geschreven en later in het Chinees vertaald, sommige zijn oorspronkelijk Chinese composities zoals de Hart Sutra (en misschien geldt dat ook wel voor Tibetaans, daar weet ik te weinig van).
Ditzelfde geldt voor de Pali Canon; al denk ik wel dat de gemiddelde leeftijd daarvan wat hoger is; maar ook hier is er sprake van voor (misschin 400 jaar voor, misschien 100 jaar voor) en teksten na onze jaartelling.
Maar wat doet dat er toe? Theravada en Zen zijn toch gewoon twee verschillende religies (of filosofieën); net zo als Nichiren en Tibetaans boeddhisme dat zijn? Ze hebben maar twee zaken gemeenschappelijk: het gebruik van de naam ‘Boeddha’ en de neiging om hun teksten ouder te laten lijken dan ze zijn: te antedateren
Wij zijn dol op authenticiteit, waarbij het lastig is dat dat twee betekenissen heeft:
- zuiver, direct uit het hart komend
- oorspronkelijk en dus uit de oudheid komend.
Die twee zijn wat lastig te verenigen, dat is het hele probleem. “
Op een reactie van Ujukarin:
“Schitterend, ik zou haast zeggen: hier spreekt de nieuwe BUN-voorzitter
Terecht leg je nadruk op de sangha, in plaats van op de leraar zoals velen helaas doen.
Alleen vind ik je wel wat oordelend als je zegt “wie … niets van Vriendschap/Sangha respecteert is dus m.i. ook geen volgeling van de Dhamma “. Zelfs als je het teveel gebruikte woord ‘respecteren’ vervangt door bv ‘nodig denkt te hebben’, dan nog vind ik deze laatste zin van je heldere betoog overbodig.”
En idem van 4 januari:
“Waarom niet, je naam wordt genoemd, het is maar voor twee jaar, Ujukarin?
Nu de kern: ik ben het wel met je eens dat samen beoefenen essentieel want verrijkend (mudita-gevend) is, maar wil een anderen uitsluitende zin als 'ik herken ze niet als mede-gangers op het pad' niet voor m’n rekening nemen.
En uiteindelijk moet men ook z’n groep durven kunnen loslaten.
Geheel terzijde, voor de liefhebbers van de Hart Sutra (u weet wel, van ‘Vorm is leegte’), een variant gecomponeerd in de 20e eeuw van onze jaartelling:
”The Hard Sutra
Thus have I heard. At one time the Blessed One was staying at Savatthi,
in Jetavana, Anathapindika’s Park. ‘Monks,’ the Blessed One addressed
the community of monks. ‘Yes, Blessed One,’ the monks replied. The
Blessed one stated: ‘Monks, there is but one way to learn and that is the
hard way. Do not be deceived.’ The monks rejoiced at the Blessed One’s words. ”
‘De harde weg’, daar houden sommige beoefenaren vast niet van. “
======================================================
Tot zover deze citaten van mezelf
Ik heb wel ergere dingen geschreven in m'n leven. Maar schrijven over de Dalai Lama ligt kennelijk gevoelig, terwijl het bezoek van deze spiritueel leider van de Gelugpa's voor mij dezelfde beperkte betekenis heeft als een bezoek van een (rooms-katholieke) Paus aan Nederland voor een protestant.
Opvallend is dat de persoon met de naam Anne, degene waarmee ik medio 2013 herhaaldelijk botste, op 7 januari het beste commentaar op de reacties over dit bezoek heeft gegeven: “Wel jammer dat het meer om de man dan om zijn boodschap lijkt te gaan.”
Waar de hoofdredacteur van het BD kennelijk geen oog voor heeft, is het centrale thema in deze en andere reacties van mij de afgelopen maand: de cultuur bij Nederlandse boeddhisten van het elkaar (inclusief de leraar) bewonderen ; dat soort feestjes wil ik inderdaad soms wel bederven.
Eén punt in de mail verbaast me, namelijk dat in het lijstje van mijn 'obsessieve gedachten' ook die over een ' academische opleiding geestelijke verzorgers ' is opgenomen; terwijl ik veel positiever ten opzichte van die opleiding sta als bv André Kalden en Joop Ha Hoek en veel anti-intellectualistische boeddhisten, en ik daar tal van constructieve ideeën over gelanceerd heb, kritisch maar constructief (behalve dan, dat moet ik wel toegeven, als het over de BZI gaat, want dat is naatje).
En één punt amuseert me (twee eigenlijk, ook dat er drie cc's van de mail naar Varamitra zijn gegaan, heeft die zoveel rollen?), namelijk het verwijt dat ik "de toekomst naar mijn hand wil zetten.". Liever het verleden naar m'n hand zetten dan; of liever de toekomst naar andermans hand zetten dan?
Op één punt tenslotte heeft Hoek gelijk: mijn vastberadenheid t.a.v. de gewenste opheffing van de BUN is in de loop der jaren niet verminderd (waarbij voorzitters kwamen en voorzitters gingen); dat kan inderdaad een obsessie genoemd worden. Daar kan ik wel mee stoppen, dat hoeft niet meer; toch nog een goed voornemen dit jaar.
dinsdag 17 december 2013
BOS, VU en andere nieuwsfeiten en updates
Diverse zaken; misschien de laatste tekst van dit jaar. Er kan altijd nog wat komen. Ik ben al een tijd aan het worstelen met een tekst over devotie, over mijn eigen devotionele tendensen; maar m'n opvattingen wisselen nog teveel om daar een helder verhaal van te maken. We zien wel.
1. Geassocieerd adviseur bij de BOS worden ? Nee toch
Op 22 november schreef ik gereageerd te hebben op de oproep van het BOS-bestuur dat 'geassocieerde adviseurs ' zocht.
Een week later heb ik een vervolgmail gestuurd met een specificatie hoe ik me formeel de rol van adviseur voorstelde:
Het lijkt me het beste dat het bestuur twee commissies instelt als bedoeld in
artikel 27, lid 3 van de Statuten. In beide commissies komen de door jullie selectie
gekomen geassocieerde adviseurs, aangevuld met een bestuurs/directielid;
- de ene met als taak te adviseren over lange termijn beleid Radio en
websites (waaronder die van Bodhitv)
- de andere met als taak te adviseren over het lange termijn beleid m.b.t. Televisie
In een ontvangstbevestiging schreef de BOS namens het bestuur dat ik half december een reactie van hen mocht verwachten.
Vandaag berichtte de voorzitter van de BOS mij dat de keus van het bestuur niet op mij maar op drie andere kandidaten is gevallen; hoeveel er daarvan overblijven, weet ik niet. Verder ben ik benieuwd of die anderen ook in de openbaarheid durven te treden; want dat hoort toch als je met boeddhistische media bezig wil zijn?
Hier en hieronder heb ik het vooral over de structurele kant van media-aandacht voor het boeddhisme. Het gaat uiteraard om de inhoudelijke kant; daarom herhaal ik wat ik hierover op 15 oktober heb geschreven. Ik denk aan drie functies, vooral te realiseren via radio en internet:
* de inhoudelijke functie (de Dharma / Dhamma brengen)
* de journalistieke functie (informeren over de wijze waarop het boeddhisme
in Nederland beoefend wordt)
* de maatschappelijke functie (boeddhisme staat 'in de wereld'; er spelen
commerciële krachten en belangen, hoe gaan we daar geëngageerd mee om?)
Wat de BOS-televisie de afgelopen jaren vooral heeft gebracht, noem ik de esthetische functie; die heeft voor mij veel minder prioriteit.
Zie verder over de BOS hieronder (punt 2).
2. De opleiding tot BGV-er ('Buddhist Chaplain') en andere VU-activiteiten
Hierover meldde ik het nieuws dat de ambtsopleiding er (september 2014) echt lijkt te gaan komen.
Verder nieuws is er niet. André van der Braak reageerde niet op een mail van me hierover.
Naast m'n twee vraagtekens in deze blogtekst ben ik verder benieuwd hoeveel studenten belangstelling voor deze opleiding hebben.
Nog een nieuwtje, ook relevant voor het thema 'BOS '. Op 15 januari vindt er in het VU-gebouw een debat plaats onder de titel ' Is er toekomst voor religie in de media ? '
De vraagstelling voor dit gebeuren na het intrekken van artikel 2.42 uit de Mediawet: "Betekent dit dat religie zal verdwijnen uit de media? Of komt religie in andere vormen en op andere kanalen terug in de media? En gloort er toch een toekomstperspectief aan het media firmament voor afgestudeerde jonge theologen en religiewetenschappers?"
'Toekomstperspectief ' zonder duidelijk verdienmodel dan toch.
Ik heb de organisatie van het debat twee stellingen voorgelegd:
( 1.) Het is waarschijnlijk niet toegestaan dat de huidige levensbeschouwelijke (2.42)
omroepen publieke middelen besteden voor het anticiperen op de situatie na 2015
wanneer ze geen oproepmiddelen meer krijgen. Mede daarom verdient het de voorkeur
dat daarvoor in de komende tijd nieuwe organisaties worden opgericht.
( 2.) Het zou onverstandig zijn als de levensbeschouwelijke omroepen c.q. bovengenoemde
nieuwe organisaties wat betreft de situatie na 2015 op twee paarden wedden.
Namelijk zowel op activiteiten zonder publieke middelen (bv via internet) àls op
programma's maken, gebruik makend van de € 9 à 12 miljoen budget dat aan de overblijvende
omroepen voor levensbeschouwelijke programma's ter beschikking zal worden gesteld.
3. Van kloosters en meditatiecentra
Een paar dagen eerder schreef ik over de functies van op te richten (concurrerende) meditatiecentra in de Theravada-traditie n.a.v. een mail van Adi Ichsan.
Op deze mail ben ik, in reacties in het 'BoeddhistischDagblad ', nog teruggekomen, met als stelling: 'zwijgen als men moet spreken is ook onzuiver spreken' . Zie onderaan blog van 15 dec.
Verder is het weer stil geworden op dit front; ik krijg de indruk dat de meeste leraren dit initiatief van Adi en/of de Thaise tempel in Landsmeer niet al te serieus nemen.
4. Waar ik niet over heb geschreven en ook nu geen nieuws over kan melden:
Hoe is het toch met de BUN ?
Op 16 november was er een Algemene Leden Vergadering met als agendapunten onder andere, naast vaste punten als BOS en BZI:
“9. Voortgang Bestuurlijke vertaling Rapport Lotusbloem - Aanpassing statuten ...
10. Werkgroep ongeorganiseerde boeddhisten
11. Instellen commissie benoeming nieuwe BUN-voorzitter v.a. April 2014. ”
Sindsdien hebben we niets meer gehoord of gelezen, niet in het BoeddhistischDagblad (menigmaal spreekbuis van BUN-bestuurders) en ook niet op de website van de BUN zelf (waarvan trouwens heel wat pagina's al jaren lang niet bijgewerkt zijn).
Vandaar mijn vraag: IS DE BUN AL VERDWENEN ? Dat zou nu nog te vroeg zijn, opheffen eind 2015 zou het beste zijn. Dan vervalt toch de omroeplicensie waar de BOS gebruik van heeft gemaakt en is de BZI niet meer nodig omdat de 'Raad voor Onafhankelijke Spiritualiteit' functioneert. Dus nog even volhouden.
5. Een nieuwe site met vertalingen naar het Nederlands; en een al langer bestaande
Er zijn al heel wat Nederlandstalige vertaalde boeddhistische teksten, maar nog steeds is dat een fractie van wat er in de oorspronkelijke talen, en in het Engels, is.
Daarom verdient een nieuw initiatief in deze richting waarderende aandacht.
Ik doel op de site http://site.anderkracht.nl/ van Jules Prast.
Update 26 december Helaas is Jules ook zelfgemaakte gedichten op deze site gaan zetten.
Mijn reactie op 'Vorm en Liefde' in het BoeddhistischDagblad waar het overgenomen is: "Volgens mij is God behoorlijk verdwaald in dit gedicht; en is compassie voor hem/haar op z’n plaats. Of is alleen compassie voor levende wezens zinvol en niet voor een concept (zoals God)? "
Al langer (sinds 2004) bestaat de site van Bhiksuni Ratana met veel vertalingen van Mahayana-Sutra's naar het Nederlands. Zie hier , bevat grote vertalingen.
6. *OpenBoeddhisme* over de nieuwe belastingregels voor (boeddhistische) ANBI's
Waar 'Anderkracht' zich met de bovenbouw van het boeddhisme bezighoudt, is de site *OpenBoeddhisme* op dit moment vooral op de onderbouw ervan gericht. Op onroerend-goed in teksten van de afgelopen maanden en op financiën in recente teksten: namelijk nieuwe-eisen-aan-boeddhistische-anbis en de-anbi-boeddhisme-check van 6 c.q. 11 december.
Een groot deel van de boeddhistische organisaties (sangha's) in Nederland heeft de status van 'Algemeen Nut Beogende Instellingen ' (ANBI), wat belastingvoordeel bij schenkingen betekent. Daar staan wel, en aangescherpt per 1 januari 2014, eisen van de belastingdienst tegenover, met name wat betreft transparantie, het openbaar informatie geven.
*OpenBoeddhisme* beschrijft deze eisen en geeft een overzicht van sangha's met een ANBI, inclusief hun al dan niet voldoen aan de nieuwe eisen (niet dus). Het onderzoek wordt vervolgd.
1. Geassocieerd adviseur bij de BOS worden ? Nee toch
Op 22 november schreef ik gereageerd te hebben op de oproep van het BOS-bestuur dat 'geassocieerde adviseurs ' zocht.
Een week later heb ik een vervolgmail gestuurd met een specificatie hoe ik me formeel de rol van adviseur voorstelde:
Het lijkt me het beste dat het bestuur twee commissies instelt als bedoeld in
artikel 27, lid 3 van de Statuten. In beide commissies komen de door jullie selectie
gekomen geassocieerde adviseurs, aangevuld met een bestuurs/directielid;
- de ene met als taak te adviseren over lange termijn beleid Radio en
websites (waaronder die van Bodhitv)
- de andere met als taak te adviseren over het lange termijn beleid m.b.t. Televisie
In een ontvangstbevestiging schreef de BOS namens het bestuur dat ik half december een reactie van hen mocht verwachten.
Vandaag berichtte de voorzitter van de BOS mij dat de keus van het bestuur niet op mij maar op drie andere kandidaten is gevallen; hoeveel er daarvan overblijven, weet ik niet. Verder ben ik benieuwd of die anderen ook in de openbaarheid durven te treden; want dat hoort toch als je met boeddhistische media bezig wil zijn?
Hier en hieronder heb ik het vooral over de structurele kant van media-aandacht voor het boeddhisme. Het gaat uiteraard om de inhoudelijke kant; daarom herhaal ik wat ik hierover op 15 oktober heb geschreven. Ik denk aan drie functies, vooral te realiseren via radio en internet:
* de inhoudelijke functie (de Dharma / Dhamma brengen)
* de journalistieke functie (informeren over de wijze waarop het boeddhisme
in Nederland beoefend wordt)
* de maatschappelijke functie (boeddhisme staat 'in de wereld'; er spelen
commerciële krachten en belangen, hoe gaan we daar geëngageerd mee om?)
Wat de BOS-televisie de afgelopen jaren vooral heeft gebracht, noem ik de esthetische functie; die heeft voor mij veel minder prioriteit.
Zie verder over de BOS hieronder (punt 2).
2. De opleiding tot BGV-er ('Buddhist Chaplain') en andere VU-activiteiten
Hierover meldde ik het nieuws dat de ambtsopleiding er (september 2014) echt lijkt te gaan komen.
Verder nieuws is er niet. André van der Braak reageerde niet op een mail van me hierover.
Naast m'n twee vraagtekens in deze blogtekst ben ik verder benieuwd hoeveel studenten belangstelling voor deze opleiding hebben.
Nog een nieuwtje, ook relevant voor het thema 'BOS '. Op 15 januari vindt er in het VU-gebouw een debat plaats onder de titel ' Is er toekomst voor religie in de media ? '
De vraagstelling voor dit gebeuren na het intrekken van artikel 2.42 uit de Mediawet: "Betekent dit dat religie zal verdwijnen uit de media? Of komt religie in andere vormen en op andere kanalen terug in de media? En gloort er toch een toekomstperspectief aan het media firmament voor afgestudeerde jonge theologen en religiewetenschappers?"
'Toekomstperspectief ' zonder duidelijk verdienmodel dan toch.
Ik heb de organisatie van het debat twee stellingen voorgelegd:
( 1.) Het is waarschijnlijk niet toegestaan dat de huidige levensbeschouwelijke (2.42)
omroepen publieke middelen besteden voor het anticiperen op de situatie na 2015
wanneer ze geen oproepmiddelen meer krijgen. Mede daarom verdient het de voorkeur
dat daarvoor in de komende tijd nieuwe organisaties worden opgericht.
( 2.) Het zou onverstandig zijn als de levensbeschouwelijke omroepen c.q. bovengenoemde
nieuwe organisaties wat betreft de situatie na 2015 op twee paarden wedden.
Namelijk zowel op activiteiten zonder publieke middelen (bv via internet) àls op
programma's maken, gebruik makend van de € 9 à 12 miljoen budget dat aan de overblijvende
omroepen voor levensbeschouwelijke programma's ter beschikking zal worden gesteld.
3. Van kloosters en meditatiecentra
Een paar dagen eerder schreef ik over de functies van op te richten (concurrerende) meditatiecentra in de Theravada-traditie n.a.v. een mail van Adi Ichsan.
Op deze mail ben ik, in reacties in het 'BoeddhistischDagblad ', nog teruggekomen, met als stelling: 'zwijgen als men moet spreken is ook onzuiver spreken' . Zie onderaan blog van 15 dec.
Verder is het weer stil geworden op dit front; ik krijg de indruk dat de meeste leraren dit initiatief van Adi en/of de Thaise tempel in Landsmeer niet al te serieus nemen.
4. Waar ik niet over heb geschreven en ook nu geen nieuws over kan melden:
Hoe is het toch met de BUN ?
Op 16 november was er een Algemene Leden Vergadering met als agendapunten onder andere, naast vaste punten als BOS en BZI:
“9. Voortgang Bestuurlijke vertaling Rapport Lotusbloem - Aanpassing statuten ...
10. Werkgroep ongeorganiseerde boeddhisten
11. Instellen commissie benoeming nieuwe BUN-voorzitter v.a. April 2014. ”
Sindsdien hebben we niets meer gehoord of gelezen, niet in het BoeddhistischDagblad (menigmaal spreekbuis van BUN-bestuurders) en ook niet op de website van de BUN zelf (waarvan trouwens heel wat pagina's al jaren lang niet bijgewerkt zijn).
Vandaar mijn vraag: IS DE BUN AL VERDWENEN ? Dat zou nu nog te vroeg zijn, opheffen eind 2015 zou het beste zijn. Dan vervalt toch de omroeplicensie waar de BOS gebruik van heeft gemaakt en is de BZI niet meer nodig omdat de 'Raad voor Onafhankelijke Spiritualiteit' functioneert. Dus nog even volhouden.
5. Een nieuwe site met vertalingen naar het Nederlands; en een al langer bestaande
Er zijn al heel wat Nederlandstalige vertaalde boeddhistische teksten, maar nog steeds is dat een fractie van wat er in de oorspronkelijke talen, en in het Engels, is.
Daarom verdient een nieuw initiatief in deze richting waarderende aandacht.
Ik doel op de site http://site.anderkracht.nl/ van Jules Prast.
Update 26 december Helaas is Jules ook zelfgemaakte gedichten op deze site gaan zetten.
Mijn reactie op 'Vorm en Liefde' in het BoeddhistischDagblad waar het overgenomen is: "Volgens mij is God behoorlijk verdwaald in dit gedicht; en is compassie voor hem/haar op z’n plaats. Of is alleen compassie voor levende wezens zinvol en niet voor een concept (zoals God)? "
Al langer (sinds 2004) bestaat de site van Bhiksuni Ratana met veel vertalingen van Mahayana-Sutra's naar het Nederlands. Zie hier , bevat grote vertalingen.
6. *OpenBoeddhisme* over de nieuwe belastingregels voor (boeddhistische) ANBI's
Waar 'Anderkracht' zich met de bovenbouw van het boeddhisme bezighoudt, is de site *OpenBoeddhisme* op dit moment vooral op de onderbouw ervan gericht. Op onroerend-goed in teksten van de afgelopen maanden en op financiën in recente teksten: namelijk nieuwe-eisen-aan-boeddhistische-anbis en de-anbi-boeddhisme-check van 6 c.q. 11 december.
Een groot deel van de boeddhistische organisaties (sangha's) in Nederland heeft de status van 'Algemeen Nut Beogende Instellingen ' (ANBI), wat belastingvoordeel bij schenkingen betekent. Daar staan wel, en aangescherpt per 1 januari 2014, eisen van de belastingdienst tegenover, met name wat betreft transparantie, het openbaar informatie geven.
*OpenBoeddhisme* beschrijft deze eisen en geeft een overzicht van sangha's met een ANBI, inclusief hun al dan niet voldoen aan de nieuwe eisen (niet dus). Het onderzoek wordt vervolgd.
zondag 15 december 2013
Een aantal reacties in het BoeddhistischDagblad
De afgelopen maand heb ik, na een periode van onthouding, weer een aantal reacties in het 'BoeddhistischDagblad ' geplaatst.
Naast wat klein grut betrof het drie thema's: Het bewonderen van de leraar; In de wereld maar niet van de wereld; en Over juiste spraak. Voor een deel neem ik ook reacties van anderen op; maar om de context volledig te begrijpen moet in het BoeddhistischDagblad zelf gelezen worden.
A. Het bewonderen van de leraar (?)
Een artikel d.d. 10 december van Connie Franssen en een aantal reacties daar op, ook van mij, onder de titel 'Vroedman' .
Mijn openingsreactie:
“Eerlijk gezegd begrijp ik de fascinatie in sommige boeddhistische tradities voor het leraarschap niet zo.
In het begin van het pad is een leraar nodig om de weg te wijzen en valkuilen te laten zien. Maar dat houdt toch een keer op? De leerling wordt toch een keer spiritueel volwassen? Na een paar jaar op z’n hoogst?
Dan wordt de leraar toch de spirituele vriend, op basis van gelijkwaardigheid?
Of een vroegere kennis, want met de vroedvrouw van mij en van m’n kinderen onderhoud ik ook geen contact meer.
Overigens vind ik Nico Tydeman een aardige man, ik gun het hem dat hij vrij is van bewondering.”
Ujukarin hierop:
“Ik ben bang dat JoopR’s stelling weer zo’n typisch geval is van Westers consumentistisch knippen-en-snijden uit de Dharma. Ook in het Aziatische Theravada, voor leken én voor monniken, blijft de band met de Leraar levenslang bestaan. Inderdaad niet zozeer in de Mahayana-zin van ‘Leraar is de Boeddha voor jou’ maar wel in de zin dat in die paar jaar dat de student, hopelijk, volwassen wordt de Leraar ook zich gewoon door-ontwikkelt en nog altijd ver boven jouw niveau zit én levenslang erg nuttig is om je met problemen te helpen, en je Ego-ballonnetjes die vroeg of laat in je beoefening sluipen door te prikken.
Mee eens, het heet na die paar jaar Kalyana Mittata en geen rechtstreeks leraarschap meer. Maar het is nadrukkeijk VERTIKALE vriendschap en nooit geheel op basis van gelijkwaardigheid; tenzij natuurlijk de leraar zelf vind dat je zijn/haar niveau bereikt hebt maar dat gaat dan ook meestal gepaard met iets van een transmissie/autorisatie, Acharya-titel bij het Theravada etc. en dan nóg vereer je de leraar in enige vertikale zin. ”
Ik weer:
“Met het meeste van wat Ujukarin zegt, ben ik het wel eens; alleen [met] dat woord ‘vereren‘ heb ik grote moeite. Dat doen m.i. Theravadins niet; het is de overtreffende trap van ‘bewonderen‘ waarin ook al een onzuiver sentiment zit. Vind ik hoor.
Sommige mensen bewonderen veel. Ik niet, ik ben er wat zuiniger mee
Waardering heb ik voor m’n leraren, respect, maar in bepaalde zin laat ik ze ook achter me.
Af en toe denk ik aan een mooie uitspraak van Martine Batchelor over dat in Korea leerlingen vrij makkelijk van de ene naar de andere leraar gaan. Haar ‘verklaring’: de leraren in Korea hebben er niet zo’n moeite mee, hun leerlingen los te laten.
(Hier stond oorspronkelijk nog een zin bij:)
Tenslotte herhaal ik m’n pleidooi om ook vanuit het perspectief van de leraar te redeneren: gun hem of haar dat hij/zij vrij is van bewondering. ”
Edel Maex (die mijn reactie niet heeft kunnen lezen omdat die pas dag later geplaatst werd):
"Hoe is toch in het boeddhisme het idee binnengeslopen van de leraar die je ego doorprikt? Volgens mij komt dat van Freud. Het is de catch 22 van: ‘als jij niet ziet wat ik zie, dan is dat jouw onbewuste weerstand’.
De Boeddha zie ik zoiets nooit doen. In de Pali Canon zie je de Boeddha met een oneindig geduld en een mateloze vriendelijkheid en respect steeds weer de dharma uitleggen en nog eens uitleggen en het nog eens anders zeggen …
Die vriendelijkheid heb ik zelf ook altijd bij Nico ervaren en zo lees ik ook Connie’s mooie stukje. Maar ik wens hem met Joop R. ook weer niet tè veel bewondering toe. Dat is voor niemand leuk.”
Waarop Ujukarin:
“Goede vraag, Edel. Ik denk dat het vooral taal is – wij in het Westen hebben nu eenmaal meer met Ego als expliciet concept te maken dan de mensen toen in India. Maar als ik het anders verwoord als ‘Leraar die door zijn/haar geduld en scherpte jou van je foutieve zienswijzen afhelpt’ dan past dat zowel bij de Boeddha als pakweg bij de zenmeesters-met-hun-haarscherpe-pointes. Bij de Boeddha bijvoorbeeld in de bekeringen van Kisagotami en Angulimala, die echt 180′ omdraaiden na indirect zijn lering begrepen te hebben en daarmee hun foute zienswijze (Ego) achter zich lieten. Dus die rol van leraar die je levenslang blijft respecteren/bewonderen, en waar nodig raadplegen, is echt zo oud als de sangha. ”
Mijn reactie daarop:
“… Ujukarin stelt: 'Dus die rol van leraar die je levenslang blijft respecteren/bewonderen, en waar nodig raadplegen, is echt zo oud als de sangha.‘
Nogmaals: respecteren zeker, maar waar is dat ‘bewonderen’ goed voor? Alsof je levenslang teruggaat naar je vroedvrouw/vroedman voor nazorg na je geboorte. Lijkt mij onvolwassen gedrag. Is het een band willen blijven hebben met je leraar ook niet een aspect van dat vermaledijde ‘Ego’? ”
Een paar dagen later (de 15e december) heb ik nog een reactie geplaatst, nadat ik weer eens gereflecteerd had op m'n eigen - niet te ontkennen - devotionele kanten:
" Een slimme lezer heeft me er op gewezen dat ik hier het heilzame karakter van het bewonderen van de leraar in twijfel trek maar tegelijk op mijn blog een bewonderend stuk over Bhikkhu Bodhi plaats. (http://joopromeijn.blogspot.nl/2013/12/boeddhistische-globale-verlichting-een.html )
Het is waar; de tekst is overwegend bewonderend, inclusief de behoefte in een aantal opzichten ook te zijn zoals hij is.
Er zijn nog een paar argumenten die mij deels vrij pleiten, maar sterk zijn die niet:
Ik zou kunnen zeggen dat Bhikkhu Bodhi mijn leraar niet is, met de bijbehorende transmissie van hart tot hart zoals sommigen (Zennies) zo mooi zeggen; ik ken hem niet persoonlijk, heb alleen veel van hem gelezen.
Dan zou ik kunnen zeggen dat ik ook wel een paar kritiekpunten op hem durf te formuleren, ik zie hem niet als perfect. Eigenlijk is het zo dat ik het op een paar punten niet met hem eens ben, dat is wat anders dan hem onvolmaakt verklaren.
Vervolgens zou ik mezelf wegcijferend kunnen stellen dat m’n bewonderende tekst een doel buiten mezelf dient, namelijk anderen ertoe brengen hem ook te gaan lezen en zijn initiatief na te volgen. Bewondering als ‘vaardig middel’ (‘upaya‘) zogezegd. Maar dat kunnen anderen met hun guru-devotie ook zeggen.
Maar misschien moet ik maar gewoon toegeven dat ik overdreven heb en/of dat ik ook niet volmaakt ben. Bovendien heb ik makkelijk praten: ik loop niet zo’n groot risico van bewonderd te worden.
Met dank aan Connie die deze discussie mogelijk heeft gemaakt. "
B. In de wereld maar niet van de wereld? Of toch?
Een artikel van 30 november door Robert Keurntjes getiteld 'Zorgen over het boeddhisme'
Mijn reactie d.d. 30 november:
“Raadselachtig, vermoedelijk voortkomend uit een te beperkt religie-begrip vind ik de zin 'Boeddhisme als religie zal vast wel blijven bestaan maar wat het boeddhisme te bieden heeft zit wellicht minder in de religieuze aspecten dan in de inzichten die het boeddhisme ontwikkeld heeft over de werking van onze geest in relatie tot ons welbevinden.'
Hoe is dit te verenigen met het principe ‘In de wereld maar niet van de wereld‘ ? Is dat trouwens een religieus of een niet-religieus principe? “
Na een reactie van Robert zeg ik:
“Ik ben blij dat je dat laatste punt zo duidelijk maakt; we zijn het daarover niet met elkaar eens. Jij bent ‘in de wereld en van de wereld’, concludeer ik uit je woorden.
Juist het feit dat de verschillen tussen de boeddhistische tradities zo groot zijn maakt het makkelijk allerlei inhoud in ‘het’ boeddhisme te projecteren. Dat gebeurde vroeger en dat gebeurt nu, in het Oosten en in het Westen. Daarin heb je gelijk.
Ik heb alleen niet zo’n behoefte aan de aangename en niet-verontrustende variant waarin ‘dukkha’ en de onvermijdelijkheid van het sterven onzichtbaar geworden is.
‘Alles is voortdurend in verandering’, zeg je terecht; maar als dat nu op iets slaat, is het wel op de door jou gepropageerde ‘welbevinden’.
Kortom: jouw boeddhisme is me niet ongemakkelijk genoeg.
Na een volgende reactie van Robert:
"We hebben het dus – als het lukt los van christelijke reminiscenties – over het transcendente.
Zie over het onderscheid in het boeddhisme bv het (Engelstalige) artikel van Buddhadasa Bhikkhu: http://www.buddhadasa.com/naturaltruth/twolanguage1.html
Wellicht zijn we het dus toch wel eens, ik kies alleen liever voor een minder geruststellende toon."
Na nog een serie reacties schrijf ik:
"Achteraf realiseer ik me dat de maar half gelukte discussie over ‘in de wereld maar niet van de wereld‘ in feite ging over de tegengestelde visies van Theravada versus Mahayana. Het arhat-ideaal van Theravada (niet van de wereld) versus het bodhisattva-ideaal van Mahayana (wel), maar beide dan nuchterder geformuleerd.
En Sjoerd. Ik ben het bijna helemaal met je eens en herken mezelf ook wel in je verhaal. Maar toch, als je zegt “Een echte boeddhist is echt en helemaal van deze wereld“, dan denk ik: deze wereld is wel samsara, en ik laat me niet meer (zoveel als vroeger) meeslepen door wat er in deze wereld gebeurt, in het licht van mijn sterfelijkheid.
Wat me vanochtend enthousiast heeft gemaakt is het artikel van Floor van Orsouw, in zekere zin ook over dit thema, bij Bodhitv: www.bodhitv.nl/articles/show-news/2013-12-02/boeddhisme-met-peper-en-zout/
En nog een dag later:
"… ik ben geen non-dualist, niet tegen afgescheidenheid; met hoeveel mensen om me heen ik ook sterf, ik sterf alleen.
Er bestaat niet 1 werkelijkheid, ieder creëert in z’n hoofd een eigen werkelijkheid gebaseerd op allerlei input en allerlei opvattingen.
Er bestaat niet 1 boeddhisme maar allerlei boeddhismen die niet zoveel met elkaar te maken hebben. "
C. Over 'juiste spraak ' en een vipassana-meditatiecentrum
Een artikel over 'juiste spraak' door Menno Prins op 21 november leverde veel reacties op, ook van mij :
“Een mooi initiatief en een mooi rijtje. Ik (een aantal maal beschuldigd van ‘onjuist spreken’, deels terecht en deels m.i. onterecht) weet nu al er niet altijd aan te voldoen. Geneigd tot het kwade zogezegd.
Toch wil ik nog twee puntjes toevoegen:
- Realiseer je dat opmerkingen die in de ene boeddhistische traditie normaal zijn, in een andere traditie irritatie kunnen wekken (Zen-grappen bv; of Sutta-citaten als argument gebruiken)
- Iets opzoeken (via google bv) voor je een reactie plaatst, is geen schande.
Wat ik me tenslotte afvraag, is of naast het rijtje over ‘het juiste spreken’ ook een rijtje mogelijk is over ‘het juiste luisteren’. Want soms, ik weet dat het gevaarlijk is om te zeggen, proef ik wel eens overgevoeligheid en lange tenen.
Samenvattend: boeddhisme is niet voor bange mensen.
Met als soort correctie na een reactie:
“Je hebt gelijk, Kees, het was een vrij belachelijke beeldspraak van me om ‘proeven’ te schrijven terwijl ik iets als ‘waarnemen van concepten’ bedoelde
(Zoals je wellicht weet wordt het denken in sommige tradities ook als een zintuig genoemd)
Laat ik in deze fase van de discussie dan nog maar eens zeggen, niet zonder zonde te zijn. Mijn oefening is niet alleen, steeds een beetje meer zuiver te gaan spreken maar ook om er steeds een beetje meer tegen te kunnen, niet met respect behandeld te worden. Dat laatste lukt me al aardig. ”
Ook Adi Ichsan reageerde, voor het eerst in het BD:
Ik reageer als volgt op hem:
“Omdat ik wel een beetje een ‘existentialist’ (ouderwets woord, ik denk dat Stephen-Batchelor-achtigen bedoeld worden) ben en dit stuk van Adi dus minder geschikt is voor mij, toch een reactie.
Het lastige van deze tekst is dat de auteur zich buiten (of boven) het thema stelt. Het is een abstracte beschouwing waarin de mogelijkheid dat de auteur zelf ook wel eens onzuiver zou kunnen spreken, niet genoemd wordt.
Ik zal de juistheid van wat hier staat, niet betwisten. Maar kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat Adi hier voor het eerst in het BD schrijft omdat ik een paar dagen eerder kritiek heb geuit op het feit dat hij de Vriendenmiddag van 26 oktober van het Vipassana Meditatie- en Studiecentrum (i.o.) niet heeft meegedeeld mede-initiatiefnemer te zijn van een concurrerend meditatiecentrum dat (mogelijk) in Purmerend gaat komen. Dat lijkt mij onzuiver zwijgen.
PS
Je gebruikt wel erg veel Pali-termen, Adi. Maar niet allemaal behoren ze tot de Pali Canon. ‘Paramatha Dhamma’ (ultieme waarheid) bv is pas in onze jaartelling voor het eerst in de Theravada gebruikt, mogelijk onder invloed van het Mahayana Boeddhisme (cf Nagarjuna) “
En na vragen hierover:
“Ik probeerde duidelijk teveel in één korte reactie te stoppen.
Over je twee vragen:
(1) Er zijn twee initiatieven (landelijk, individuele lokale sangha’s overstijgend) voor een meditatiecentrum. Het gaat dan om retraites (op een Theravada-manier) van een week of langer waar ook overnacht wordt, dus om vrij grote en dure gebouwen.
Misschien is het schokkend voor sommigen maar ook bij boeddhisten en nog meer bij boeddhistische organisaties spelen belangen en concurrentieverhoudingen wel eens een rol. En boeddhisten gaan daar, juist omdat ze zo’n verheven ethiek hebben, vaak nogal onhandig mee om.
Zie voor meer preciese informatie daarover mijn blog .
(2) Daar wordt ook duidelijk dat ik vind dat Adi Ichsan de ‘Vrienden’ van het ‘Vipassana Meditatie- en Studiecentrum’ voor of op 26 oktober had moeten informeren over het andere initiatief, dat in Landsmeer/Purmerend.
En dat punt combineer ik dan vervolgens met deze beschouwing van Adi in het BD waarin hij de boeddhistische ethiek uiteenzet. Wat ik daarbij constateer (en niet verwijt want aan mijn ‘zuiver spreken’ schort het ook wel eens) dat hij heeft gezwegen toen hij had moeten spreken en dat dat m.i. ook 'onzuiver spreken' is. ”
Update 17 december
Nog een reactie, ik kon het niet laten. Van Edel Maex werd geplaatst:
Nieuwlichter-en-Uitleggers-waarom-zou-de-Dharma-niet-voor-Interpretatie-vatbaar-zijn ?
Mijn reactie (in de richting van Edel):
"Volgens mij vergis je je zowel wat betreft de “opkomende anti-moderne tendens” op zich als in jouw (en die van de 'schamperenden') bezorgdheid daarover.
HET boeddhisme (in het Oosten en nu ook in het Westen) bestaat niet: er zijn grote verschillen tussen de tradities en in sommige ervan (bv in de Theravada) heeft de ethiek altijd al een grote rol gespeeld. 'Doctrinaire discussies' waren er altijd volop, bv in het Tibetaans boeddhisme maar niet alleen daar.
Ik denk dat sommigen met affiniteit tot HET boeddhisme in een droomwereld hebben geleefd waarin het boeddhisme (meestal een Zen-variant) iets moois, compassievols en tegelijk moderns was.
En dan die zogeheten modernisering. Wat is dat eigenlijk:
Is het overeenkomstig moderne wetenschappelijke inzichten (Big Bang, Higgs, evolutietheorie etc) zijn?
Is het globalistisch, multiculureel, vol cultuur-relativering?
Is het toename van autonomie van de individu? Dat te denken is een tragisch misverstand: ik ben er wel voor maar het vind niet plaats;
Is 'modern' makkelijk, licht verteerbaar ('Buddhism-light') en populair (willen) zijn ?
Ik zou het niet weten. Al is er dan verandering, misschien bestaat 'modernisering' helemaal niet.
Natuurlijk is de Dharma veranderbaar en voor herinterpretatie vatbaar (zelfs de Dhamma is dat). Maar wat blijft is de neiging van mensen zichzelf iets wijs te maken. Als variant op de Bodhisattva-gelofte: “Hoe talloos de illusies ook zijn, ik beloof ze alle te doorzien“; alleen beloof ik dat niet, ik probeer het. "
Naast wat klein grut betrof het drie thema's: Het bewonderen van de leraar; In de wereld maar niet van de wereld; en Over juiste spraak. Voor een deel neem ik ook reacties van anderen op; maar om de context volledig te begrijpen moet in het BoeddhistischDagblad zelf gelezen worden.
A. Het bewonderen van de leraar (?)
Een artikel d.d. 10 december van Connie Franssen en een aantal reacties daar op, ook van mij, onder de titel 'Vroedman' .
Mijn openingsreactie:
“Eerlijk gezegd begrijp ik de fascinatie in sommige boeddhistische tradities voor het leraarschap niet zo.
In het begin van het pad is een leraar nodig om de weg te wijzen en valkuilen te laten zien. Maar dat houdt toch een keer op? De leerling wordt toch een keer spiritueel volwassen? Na een paar jaar op z’n hoogst?
Dan wordt de leraar toch de spirituele vriend, op basis van gelijkwaardigheid?
Of een vroegere kennis, want met de vroedvrouw van mij en van m’n kinderen onderhoud ik ook geen contact meer.
Overigens vind ik Nico Tydeman een aardige man, ik gun het hem dat hij vrij is van bewondering.”
Ujukarin hierop:
“Ik ben bang dat JoopR’s stelling weer zo’n typisch geval is van Westers consumentistisch knippen-en-snijden uit de Dharma. Ook in het Aziatische Theravada, voor leken én voor monniken, blijft de band met de Leraar levenslang bestaan. Inderdaad niet zozeer in de Mahayana-zin van ‘Leraar is de Boeddha voor jou’ maar wel in de zin dat in die paar jaar dat de student, hopelijk, volwassen wordt de Leraar ook zich gewoon door-ontwikkelt en nog altijd ver boven jouw niveau zit én levenslang erg nuttig is om je met problemen te helpen, en je Ego-ballonnetjes die vroeg of laat in je beoefening sluipen door te prikken.
Mee eens, het heet na die paar jaar Kalyana Mittata en geen rechtstreeks leraarschap meer. Maar het is nadrukkeijk VERTIKALE vriendschap en nooit geheel op basis van gelijkwaardigheid; tenzij natuurlijk de leraar zelf vind dat je zijn/haar niveau bereikt hebt maar dat gaat dan ook meestal gepaard met iets van een transmissie/autorisatie, Acharya-titel bij het Theravada etc. en dan nóg vereer je de leraar in enige vertikale zin. ”
Ik weer:
“Met het meeste van wat Ujukarin zegt, ben ik het wel eens; alleen [met] dat woord ‘vereren‘ heb ik grote moeite. Dat doen m.i. Theravadins niet; het is de overtreffende trap van ‘bewonderen‘ waarin ook al een onzuiver sentiment zit. Vind ik hoor.
Sommige mensen bewonderen veel. Ik niet, ik ben er wat zuiniger mee
Waardering heb ik voor m’n leraren, respect, maar in bepaalde zin laat ik ze ook achter me.
Af en toe denk ik aan een mooie uitspraak van Martine Batchelor over dat in Korea leerlingen vrij makkelijk van de ene naar de andere leraar gaan. Haar ‘verklaring’: de leraren in Korea hebben er niet zo’n moeite mee, hun leerlingen los te laten.
(Hier stond oorspronkelijk nog een zin bij:)
Tenslotte herhaal ik m’n pleidooi om ook vanuit het perspectief van de leraar te redeneren: gun hem of haar dat hij/zij vrij is van bewondering. ”
Edel Maex (die mijn reactie niet heeft kunnen lezen omdat die pas dag later geplaatst werd):
"Hoe is toch in het boeddhisme het idee binnengeslopen van de leraar die je ego doorprikt? Volgens mij komt dat van Freud. Het is de catch 22 van: ‘als jij niet ziet wat ik zie, dan is dat jouw onbewuste weerstand’.
De Boeddha zie ik zoiets nooit doen. In de Pali Canon zie je de Boeddha met een oneindig geduld en een mateloze vriendelijkheid en respect steeds weer de dharma uitleggen en nog eens uitleggen en het nog eens anders zeggen …
Die vriendelijkheid heb ik zelf ook altijd bij Nico ervaren en zo lees ik ook Connie’s mooie stukje. Maar ik wens hem met Joop R. ook weer niet tè veel bewondering toe. Dat is voor niemand leuk.”
Waarop Ujukarin:
“Goede vraag, Edel. Ik denk dat het vooral taal is – wij in het Westen hebben nu eenmaal meer met Ego als expliciet concept te maken dan de mensen toen in India. Maar als ik het anders verwoord als ‘Leraar die door zijn/haar geduld en scherpte jou van je foutieve zienswijzen afhelpt’ dan past dat zowel bij de Boeddha als pakweg bij de zenmeesters-met-hun-haarscherpe-pointes. Bij de Boeddha bijvoorbeeld in de bekeringen van Kisagotami en Angulimala, die echt 180′ omdraaiden na indirect zijn lering begrepen te hebben en daarmee hun foute zienswijze (Ego) achter zich lieten. Dus die rol van leraar die je levenslang blijft respecteren/bewonderen, en waar nodig raadplegen, is echt zo oud als de sangha. ”
Mijn reactie daarop:
“… Ujukarin stelt: 'Dus die rol van leraar die je levenslang blijft respecteren/bewonderen, en waar nodig raadplegen, is echt zo oud als de sangha.‘
Nogmaals: respecteren zeker, maar waar is dat ‘bewonderen’ goed voor? Alsof je levenslang teruggaat naar je vroedvrouw/vroedman voor nazorg na je geboorte. Lijkt mij onvolwassen gedrag. Is het een band willen blijven hebben met je leraar ook niet een aspect van dat vermaledijde ‘Ego’? ”
Een paar dagen later (de 15e december) heb ik nog een reactie geplaatst, nadat ik weer eens gereflecteerd had op m'n eigen - niet te ontkennen - devotionele kanten:
" Een slimme lezer heeft me er op gewezen dat ik hier het heilzame karakter van het bewonderen van de leraar in twijfel trek maar tegelijk op mijn blog een bewonderend stuk over Bhikkhu Bodhi plaats. (http://joopromeijn.blogspot.nl/2013/12/boeddhistische-globale-verlichting-een.html )
Het is waar; de tekst is overwegend bewonderend, inclusief de behoefte in een aantal opzichten ook te zijn zoals hij is.
Er zijn nog een paar argumenten die mij deels vrij pleiten, maar sterk zijn die niet:
Ik zou kunnen zeggen dat Bhikkhu Bodhi mijn leraar niet is, met de bijbehorende transmissie van hart tot hart zoals sommigen (Zennies) zo mooi zeggen; ik ken hem niet persoonlijk, heb alleen veel van hem gelezen.
Dan zou ik kunnen zeggen dat ik ook wel een paar kritiekpunten op hem durf te formuleren, ik zie hem niet als perfect. Eigenlijk is het zo dat ik het op een paar punten niet met hem eens ben, dat is wat anders dan hem onvolmaakt verklaren.
Vervolgens zou ik mezelf wegcijferend kunnen stellen dat m’n bewonderende tekst een doel buiten mezelf dient, namelijk anderen ertoe brengen hem ook te gaan lezen en zijn initiatief na te volgen. Bewondering als ‘vaardig middel’ (‘upaya‘) zogezegd. Maar dat kunnen anderen met hun guru-devotie ook zeggen.
Maar misschien moet ik maar gewoon toegeven dat ik overdreven heb en/of dat ik ook niet volmaakt ben. Bovendien heb ik makkelijk praten: ik loop niet zo’n groot risico van bewonderd te worden.
Met dank aan Connie die deze discussie mogelijk heeft gemaakt. "
B. In de wereld maar niet van de wereld? Of toch?
Een artikel van 30 november door Robert Keurntjes getiteld 'Zorgen over het boeddhisme'
Mijn reactie d.d. 30 november:
“Raadselachtig, vermoedelijk voortkomend uit een te beperkt religie-begrip vind ik de zin 'Boeddhisme als religie zal vast wel blijven bestaan maar wat het boeddhisme te bieden heeft zit wellicht minder in de religieuze aspecten dan in de inzichten die het boeddhisme ontwikkeld heeft over de werking van onze geest in relatie tot ons welbevinden.'
Hoe is dit te verenigen met het principe ‘In de wereld maar niet van de wereld‘ ? Is dat trouwens een religieus of een niet-religieus principe? “
Na een reactie van Robert zeg ik:
“Ik ben blij dat je dat laatste punt zo duidelijk maakt; we zijn het daarover niet met elkaar eens. Jij bent ‘in de wereld en van de wereld’, concludeer ik uit je woorden.
Juist het feit dat de verschillen tussen de boeddhistische tradities zo groot zijn maakt het makkelijk allerlei inhoud in ‘het’ boeddhisme te projecteren. Dat gebeurde vroeger en dat gebeurt nu, in het Oosten en in het Westen. Daarin heb je gelijk.
Ik heb alleen niet zo’n behoefte aan de aangename en niet-verontrustende variant waarin ‘dukkha’ en de onvermijdelijkheid van het sterven onzichtbaar geworden is.
‘Alles is voortdurend in verandering’, zeg je terecht; maar als dat nu op iets slaat, is het wel op de door jou gepropageerde ‘welbevinden’.
Kortom: jouw boeddhisme is me niet ongemakkelijk genoeg.
Na een volgende reactie van Robert:
"We hebben het dus – als het lukt los van christelijke reminiscenties – over het transcendente.
Zie over het onderscheid in het boeddhisme bv het (Engelstalige) artikel van Buddhadasa Bhikkhu: http://www.buddhadasa.com/naturaltruth/twolanguage1.html
Wellicht zijn we het dus toch wel eens, ik kies alleen liever voor een minder geruststellende toon."
Na nog een serie reacties schrijf ik:
"Achteraf realiseer ik me dat de maar half gelukte discussie over ‘in de wereld maar niet van de wereld‘ in feite ging over de tegengestelde visies van Theravada versus Mahayana. Het arhat-ideaal van Theravada (niet van de wereld) versus het bodhisattva-ideaal van Mahayana (wel), maar beide dan nuchterder geformuleerd.
En Sjoerd. Ik ben het bijna helemaal met je eens en herken mezelf ook wel in je verhaal. Maar toch, als je zegt “Een echte boeddhist is echt en helemaal van deze wereld“, dan denk ik: deze wereld is wel samsara, en ik laat me niet meer (zoveel als vroeger) meeslepen door wat er in deze wereld gebeurt, in het licht van mijn sterfelijkheid.
Wat me vanochtend enthousiast heeft gemaakt is het artikel van Floor van Orsouw, in zekere zin ook over dit thema, bij Bodhitv: www.bodhitv.nl/articles/show-news/2013-12-02/boeddhisme-met-peper-en-zout/
En nog een dag later:
"… ik ben geen non-dualist, niet tegen afgescheidenheid; met hoeveel mensen om me heen ik ook sterf, ik sterf alleen.
Er bestaat niet 1 werkelijkheid, ieder creëert in z’n hoofd een eigen werkelijkheid gebaseerd op allerlei input en allerlei opvattingen.
Er bestaat niet 1 boeddhisme maar allerlei boeddhismen die niet zoveel met elkaar te maken hebben. "
C. Over 'juiste spraak ' en een vipassana-meditatiecentrum
Een artikel over 'juiste spraak' door Menno Prins op 21 november leverde veel reacties op, ook van mij :
“Een mooi initiatief en een mooi rijtje. Ik (een aantal maal beschuldigd van ‘onjuist spreken’, deels terecht en deels m.i. onterecht) weet nu al er niet altijd aan te voldoen. Geneigd tot het kwade zogezegd.
Toch wil ik nog twee puntjes toevoegen:
- Realiseer je dat opmerkingen die in de ene boeddhistische traditie normaal zijn, in een andere traditie irritatie kunnen wekken (Zen-grappen bv; of Sutta-citaten als argument gebruiken)
- Iets opzoeken (via google bv) voor je een reactie plaatst, is geen schande.
Wat ik me tenslotte afvraag, is of naast het rijtje over ‘het juiste spreken’ ook een rijtje mogelijk is over ‘het juiste luisteren’. Want soms, ik weet dat het gevaarlijk is om te zeggen, proef ik wel eens overgevoeligheid en lange tenen.
Samenvattend: boeddhisme is niet voor bange mensen.
Met als soort correctie na een reactie:
“Je hebt gelijk, Kees, het was een vrij belachelijke beeldspraak van me om ‘proeven’ te schrijven terwijl ik iets als ‘waarnemen van concepten’ bedoelde
(Zoals je wellicht weet wordt het denken in sommige tradities ook als een zintuig genoemd)
Laat ik in deze fase van de discussie dan nog maar eens zeggen, niet zonder zonde te zijn. Mijn oefening is niet alleen, steeds een beetje meer zuiver te gaan spreken maar ook om er steeds een beetje meer tegen te kunnen, niet met respect behandeld te worden. Dat laatste lukt me al aardig. ”
Ook Adi Ichsan reageerde, voor het eerst in het BD:
Ik reageer als volgt op hem:
“Omdat ik wel een beetje een ‘existentialist’ (ouderwets woord, ik denk dat Stephen-Batchelor-achtigen bedoeld worden) ben en dit stuk van Adi dus minder geschikt is voor mij, toch een reactie.
Het lastige van deze tekst is dat de auteur zich buiten (of boven) het thema stelt. Het is een abstracte beschouwing waarin de mogelijkheid dat de auteur zelf ook wel eens onzuiver zou kunnen spreken, niet genoemd wordt.
Ik zal de juistheid van wat hier staat, niet betwisten. Maar kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat Adi hier voor het eerst in het BD schrijft omdat ik een paar dagen eerder kritiek heb geuit op het feit dat hij de Vriendenmiddag van 26 oktober van het Vipassana Meditatie- en Studiecentrum (i.o.) niet heeft meegedeeld mede-initiatiefnemer te zijn van een concurrerend meditatiecentrum dat (mogelijk) in Purmerend gaat komen. Dat lijkt mij onzuiver zwijgen.
PS
Je gebruikt wel erg veel Pali-termen, Adi. Maar niet allemaal behoren ze tot de Pali Canon. ‘Paramatha Dhamma’ (ultieme waarheid) bv is pas in onze jaartelling voor het eerst in de Theravada gebruikt, mogelijk onder invloed van het Mahayana Boeddhisme (cf Nagarjuna) “
En na vragen hierover:
“Ik probeerde duidelijk teveel in één korte reactie te stoppen.
Over je twee vragen:
(1) Er zijn twee initiatieven (landelijk, individuele lokale sangha’s overstijgend) voor een meditatiecentrum. Het gaat dan om retraites (op een Theravada-manier) van een week of langer waar ook overnacht wordt, dus om vrij grote en dure gebouwen.
Misschien is het schokkend voor sommigen maar ook bij boeddhisten en nog meer bij boeddhistische organisaties spelen belangen en concurrentieverhoudingen wel eens een rol. En boeddhisten gaan daar, juist omdat ze zo’n verheven ethiek hebben, vaak nogal onhandig mee om.
Zie voor meer preciese informatie daarover mijn blog .
(2) Daar wordt ook duidelijk dat ik vind dat Adi Ichsan de ‘Vrienden’ van het ‘Vipassana Meditatie- en Studiecentrum’ voor of op 26 oktober had moeten informeren over het andere initiatief, dat in Landsmeer/Purmerend.
En dat punt combineer ik dan vervolgens met deze beschouwing van Adi in het BD waarin hij de boeddhistische ethiek uiteenzet. Wat ik daarbij constateer (en niet verwijt want aan mijn ‘zuiver spreken’ schort het ook wel eens) dat hij heeft gezwegen toen hij had moeten spreken en dat dat m.i. ook 'onzuiver spreken' is. ”
Update 17 december
Nog een reactie, ik kon het niet laten. Van Edel Maex werd geplaatst:
Nieuwlichter-en-Uitleggers-waarom-zou-de-Dharma-niet-voor-Interpretatie-vatbaar-zijn ?
Mijn reactie (in de richting van Edel):
"Volgens mij vergis je je zowel wat betreft de “opkomende anti-moderne tendens” op zich als in jouw (en die van de 'schamperenden') bezorgdheid daarover.
HET boeddhisme (in het Oosten en nu ook in het Westen) bestaat niet: er zijn grote verschillen tussen de tradities en in sommige ervan (bv in de Theravada) heeft de ethiek altijd al een grote rol gespeeld. 'Doctrinaire discussies' waren er altijd volop, bv in het Tibetaans boeddhisme maar niet alleen daar.
Ik denk dat sommigen met affiniteit tot HET boeddhisme in een droomwereld hebben geleefd waarin het boeddhisme (meestal een Zen-variant) iets moois, compassievols en tegelijk moderns was.
En dan die zogeheten modernisering. Wat is dat eigenlijk:
Is het overeenkomstig moderne wetenschappelijke inzichten (Big Bang, Higgs, evolutietheorie etc) zijn?
Is het globalistisch, multiculureel, vol cultuur-relativering?
Is het toename van autonomie van de individu? Dat te denken is een tragisch misverstand: ik ben er wel voor maar het vind niet plaats;
Is 'modern' makkelijk, licht verteerbaar ('Buddhism-light') en populair (willen) zijn ?
Ik zou het niet weten. Al is er dan verandering, misschien bestaat 'modernisering' helemaal niet.
Natuurlijk is de Dharma veranderbaar en voor herinterpretatie vatbaar (zelfs de Dhamma is dat). Maar wat blijft is de neiging van mensen zichzelf iets wijs te maken. Als variant op de Bodhisattva-gelofte: “Hoe talloos de illusies ook zijn, ik beloof ze alle te doorzien“; alleen beloof ik dat niet, ik probeer het. "
Abonneren op:
Posts (Atom)